GÜVENLİ SÜRÜŞ TEKNİKLERİ -2

1. Hangisi yakıt tüketiminin artmasında sürücüden kaynaklanan kusurdur?

A) Frenlerin ayarsız olması

B) Aşırı hız yapılması

C) Rölanti ayarının bozuk olması

D) Lastiklerin havasının az olması

İpucu: Seçeneklerden yalnızca biri araçtaki bir arızadan değil, sürücünün tercihinden kaynaklanır.

Açıklama: Aşırı hız, sürücüden kaynaklanan ve yakıt tüketimini en çok artıran davranışlardandır. Ayarsız frenler, bozuk rölanti ve düşük lastik basıncı ise bakımla ilgili teknik sebeplerdir.

2. Yan aynalardan en iyi şekilde faydalanabilmek için yan aynalar kaç dereceye ayarlanmalıdır?

A) 45°

B) 90°

C) 60°

D) 30°

3. Aşağıdakilerden hangisi trafik kazalarını önleme yöntemi değildir?

A) Trafik kurallarına uymak

B) Sabırla sonucu beklemek

C) Doğru tepkileri zamanında göstermek

D) Tehlikeyi önceden fark etmek

İpucu: Kaza önleme, sürücünün aktif olarak tehlikeyi fark edip tepki vermesini gerektirir.

Açıklama: Trafik kurallarına uymak, tehlikeyi önceden fark etmek ve doğru tepkiyi zamanında göstermek kazaları önleme yöntemleridir. Hiçbir şey yapmadan sonucu beklemek ise bir önleme yöntemi değildir.

4. Güvenli sürüş için doğru şişirilmiş lastikler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

A) Viraja daha kontrollü girilir

B) Daha iyi fren yapılır

C) Fren mesafesini artırır

D) Daha az yakıt tüketilir

İpucu: Doğru basınçtaki lastiğin yola temas yüzeyi idealdir. Bu durum fren mesafesini nasıl etkiler?

Açıklama: Doğru şişirilmiş lastik fren mesafesini artırmaz, aksine kısaltır. Yola ideal yüzeyle temas ettiği için virajlarda daha kontrollü olunur, fren daha etkili olur ve yakıt tüketimi düşer.

5. 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanun ve Yönetmeliği’ne göre faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin, faaliyetlerine ilişkin Bakanlıkça belirlenen verilerin tutulduğu, gerektiğinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla veri paylaşımına açık olduğu/olabileceği sisteme ne denir?

A) U-ETDS

B) Araç Takip Sistemi (ATS)

C) Elektronik Belge

D) Sayısal takograf

İpucu: Ulaştırma faaliyetlerine ait verilerin elektronik olarak toplandığı Bakanlık sistemi.

Açıklama: Taşımacılık faaliyeti gösteren kişilerin faaliyetlerine ilişkin verilerin tutulduğu ve gerektiğinde kamu kurumlarıyla paylaşılabildiği sisteme U-ETDS (Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi) denir.

6. Aşağıdakilerden hangisi ARAÇ İÇİ FİZİKSEL KONTROL ile ilgili değildir?

A) Aynaları kontrol etmek, ayarlarını yapmak

B) Araç farlarının temizliğini kontrol etmek

C) Yangın söndürme cihazı, ilk yardım çantası ve reflektörü kontrol etmek

D) Araç içinin uygun malzeme ile temizlenip temizlenmediğini kontrol etmek

İpucu: Araç içi kontrol, sürücü koltuğundan erişilebilen ve kabin içinde bulunan unsurları kapsar.

Açıklama: Aynaların ayarı, yangın söndürücü, ilk yardım çantası, reflektör ve kabin temizliği araç içi kontrollerdir. Farların temizliği ise aracın dışında yapılan bir kontroldür.

7. Aşağıdakilerden hangisi soğuk hava şartlarında sürücülerin buzlanmaya karşı alacağı önlemlerden biri değildir?

A) Gizli buzlanmaya karşı kuru zemindeyken hız azaltılmalı

B) Lastik havaları normalin altına indirilmeli ve geniş tabanlı lastik tercih edilmeli

C) Direksiyon, gaz ve fren hareketleri yumuşak yapılmalı

D) Bu yerlerde düşük hızlı araç kullanılmalı

İpucu: Buzda tutunmayı artıran şey lastik basıncını düşürmek değil, dikkatli sürüştür.

Açıklama: Buzlanma riskine karşı hız azaltılmalı, direksiyon, gaz ve fren hareketleri yumuşak yapılmalıdır. Lastik basıncını normalin altına düşürmek ve geniş tabanlı lastik kullanmak ise araç kontrolünü zorlaştırır.

8. Kara yolunun diğer bir kara yolu veya demir yolunun ÜSTÜNDEN geçmesini sağlayan yapıya ne denir?

A) Geçiş yolu

B) Bağlantı yolu

C) Hemzemin geçit

D) Üst geçit

İpucu: Bir yolun başka bir yolun üzerinden geçmesini sağlayan yapı.

Açıklama: Karayolunun başka bir karayolu ya da demiryolunun üstünden geçmesini sağlayan yapıya üst geçit denir. Aynı seviyede kesişme ise hemzemin geçittir.

9. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının çalışma şartları ve dinlenme hakkı ile ilgili hükümlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar.

B) Çalışanların ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları işverenin takdirindedir.

C) Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.

D) Dinlenmek, çalışanların hakkıdır.

İpucu: Anayasa dinlenme hakkını güvence altına alır; bu hakları kimin takdirine bıraktığına dikkat edin.

Açıklama: Anayasa'ya göre ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları kanunla düzenlenir; işverenin takdirine bırakılmamıştır. Diğer seçenekler Anayasa'nın çalışma şartlarına ilişkin hükümleriyle örtüşür.

10. Aşınmış lastiklerle yola devam edilirse aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

A) Araç yavaş gider

B) Frenleme mesafesi kısalır

C) Frenleme mesafesi uzar

D) Frenleme mesafesi değişmez

İpucu: Diş derinliği azaldıkça lastiğin yola tutunması zayıflar.

Açıklama: Aşınmış lastikler yola iyi tutunamadığı için frenleme mesafesi uzar. Özellikle ıslak zeminde su tahliyesi azalır ve kayma riski artar.

11. Aşağıdakilerden hangisi bir sürücünün araç kullanırken kazayı önlemek için yapması gereken davranışlardan biri değildir?

A) Tehlikeyi önceden fark etmek

B) Tehlikeyi göz ardı etmek

C) Doğru tepkiyi zamanında göstermek

D) O anda doğru tepkiyi belirlemek

İpucu: Kazayı önlemek için tehlikeyi görmezden gelmek değil, fark etmek gerekir.

Açıklama: Kazayı önlemek için sürücü tehlikeyi önceden fark etmeli, doğru tepkiyi belirlemeli ve zamanında göstermelidir. Tehlikeyi göz ardı etmek ise kazaya yol açar.

12. Direksiyon tutuş pozisyonu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Direksiyon çok sıkı tutulur

B) Direksiyon çok yumuşak tutulur

C) Dirsekler iyice kapalı şekilde tutulur

D) Direksiyon sıkı veya gevşek tutulmaz, başparmaklar üstte kalır

İpucu: Doğru tutuş ne kaskatı ne de gevşektir.

Açıklama: Direksiyon çok sıkı ya da çok gevşek tutulmamalı, başparmaklar direksiyon simidinin üstünde kalmalıdır. Kollar hafif bükük olmalı; bu pozisyon hem rahat hem de ani manevralarda hızlı tepki vermeyi sağlar.

13. Araçta hız arttıkça aşağıdaki durumlardan hangisinin olması beklenir?

A) Vites geçişleri zorlaşır

B) Aracın yol tutuşu artar

C) Direksiyon hâkimiyeti zayıflar

D) Yol görüş mesafesi artar

İpucu: Hız arttıkça araca etki eden kuvvetler de artar; sürücünün aracı yönlendirmesi kolaylaşır mı, zorlaşır mı?

Açıklama: Hız yükseldikçe aracı kontrol etmek zorlaşır ve direksiyon hâkimiyeti zayıflar. Ani bir manevrada aracın tepkisi sertleşir, savrulma riski artar.

14. Hangisinin güvenli sürüş açısından bir önemi yoktur?

A) Araç bakımı

B) Aracın cinsi

C) Yüksek hız

D) Emniyet kemeri

İpucu: Güvenli sürüşü belirleyen, aracın türü değil; bakımı, hızı ve güvenlik donanımlarıdır.

Açıklama: Araç bakımı, hız ve emniyet kemeri güvenli sürüş açısından büyük önem taşır. Aracın cinsi ise tek başına güvenli sürüşü belirleyen bir etken değildir.

15. Sıvı yanıcı madde yangınlarında hangi söndürme aracı kullanılması sakıncalıdır?

A) Kuru kimyevi toz

B) Su

C) Karbondioksit

D) Köpük

İpucu: Yanıcı sıvılar sudan hafiftir ve suyun üzerinde yanmaya devam eder.

Açıklama: Benzin ve mazot gibi yanıcı sıvılar sudan hafif olduğu için su üzerinde yüzer; su sıkıldığında yangın yayılır. Bu yangınlarda köpük, kuru kimyevi toz ya da karbondioksit kullanılmalıdır.

16. Aşağıdakilerden hangisi aracı güvenliği hızda kullanmayı ifade eder?

A) Sabit hızla seyretmek

B) Her ne olursa olsun düşük hızla seyretmek

C) Araç hâkimiyetinin sağlanabildiği ve hız limitlerine uygun hızda seyretmek

D) 80 km hızla seyretmek

İpucu: Güvenli hız sabit bir rakam değildir; koşullara ve sınırlara göre belirlenir.

Açıklama: Güvenli hız, araç hâkimiyetinin sağlanabildiği ve hız sınırlarına uygun olan hızdır. Yol, hava ve trafik koşullarına göre değişir; her durumda düşük ya da sabit hız anlamına gelmez.

17. Ön lastiklerinden biri yeni, diğeri eski olan bir araç, fren yapınca aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

A) Freni tutmaz

B) Fren pedalı sertleşir.

C) Bir tarafa çeker.

D) Arka frenler tutmaz.

İpucu: İki ön lastiğin yola tutunması farklıysa fren kuvveti iki tarafa eşit dağılmaz.

Açıklama: Ön lastiklerden biri yeni, diğeri eski olduğunda iki tarafın yol tutuşu farklı olur. Fren yapıldığında araç, tutunması daha iyi olan lastiğin tarafına doğru çeker. Bu yüzden aynı aks üzerindeki lastiklerin eş olması gerekir.

18. Aracın 2 saniyede kat edeceği yol uzunluğu hangi mesafenin kontrolü için kullanılır?

A) İntikal mesafesi

B) Duruş mesafesi

C) Takip mesafesi

D) Fren mesafesi

İpucu: İki saniye kuralı öndeki araçla aradaki mesafenin kontrolü içindir.

Açıklama: Aracın 2 saniyede kat ettiği yol, güvenli takip mesafesinin kontrolünde kullanılır. Öndeki araç sabit bir noktayı geçtikten sonra iki saniye saymadan o noktaya ulaşılıyorsa mesafe yetersizdir.

19. Araçlarda hangisi, İKİNCİ DERECE güvenlik ekipmanıdır?

A) Aynalar

B) Lastikler

C) Cam silecekleri

D) Koltuk başlıkları

İpucu: Birinci derece donanımlar kazayı önler, ikinci derece donanımlar kazanın etkisini azaltır.

Açıklama: Aynalar, lastikler ve silecekler kazayı önlemeye yönelik birinci derece (aktif) güvenlik ekipmanlarıdır. Koltuk başlıkları ise kaza anında boyun ve başı koruyan ikinci derece (pasif) güvenlik ekipmanıdır.

20. İkiden fazla şeritli ve emniyet şeridi olmayan yollarda s ağdaki araçların yolun sağına, soldakilerin ise yolun soluna yanaşarak ORTA KISIMDAN AMBULANSIN GEÇİŞİNE YOL VERMESİ şeklinde uygulanan yol açma tekniğine ne ad verilmektedir?

A) Şerit oluşturma tekniği

B) Fermuar tekniği

C) Solu açma tekniği

D) Sağı açma tekniği

İpucu: Araçlar iki yana açılarak ortada ambulansa yol oluşturur; tıpkı bir fermuar gibi.

Açıklama: Emniyet şeridi olmayan çok şeritli yollarda sağdaki araçların sağa, soldakilerin sola yanaşarak ortadan ambulansa yol açmasına fermuar tekniği denir. Bu teknik acil araçların hızla ilerlemesini sağlar.

21. Aşağıdakilerden hangisi, bir kavşakta iken geçiş üstünlüğü bulunan araçların işaretini alan araç sürücülerinin bu araçların kolayca ilerlemelerini sağlamak için uyacağı kurallardan biri olamaz?

A) Gerekiyorsa emniyetli bir mesafe uzaklaştıktan sonra geçişi engellemeyecek şekilde durmak

B) Geçiş üstünlüğüne haiz araçlar tamamen geçinceye kadar beklemek

C) Kırmızı ışıkta geçmemek

D) Derhal kavşağı boşaltmak

İpucu: Geçiş üstünlüğü olan araç için kırmızı ışıkta bile kavşak boşaltılabilir.

Açıklama: Geçiş üstünlüğüne sahip aracın işaretini alan sürücüler kavşağı derhal boşaltır, gerekirse güvenli bir yerde durur ve araç tamamen geçene kadar bekler. Bu durumda kırmızı ışıkta geçmemekte ısrar etmek, ambulans ya da itfaiyenin yolunu tıkayabilir.

22. Araçların karayollarında güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan TOPLAM AĞIRLIĞINA ne ad verilir?

A) Azami dingil ağırlığı

B) Azami ağırlık

C) Azami toplam ağırlık

D) Yüklü ağırlık

İpucu: Burada tek bir dingil değil, aracın bütününe ait sınır soruluyor.

Açıklama: Araçların karayollarında güvenle ve yapılara zarar vermeden geçebilmesi için belirlenen toplam ağırlık sınırına azami toplam ağırlık denir. Azami dingil ağırlığı ise yalnızca tek bir dingile düşen sınırdır.

23. Otobüs, kamyon, tanker, çekici, römork ve yarı römork gibi araçların kış lastik diş derinlikleri ne kadar olmalıdır?

A) 1 mm

B) 2 mm

C) 3 mm

D) 4 mm

İpucu: Ağır vasıtalarda kış lastiği için aranan diş derinliği, binek araçlara göre daha yüksektir.

Açıklama: Otobüs, kamyon, tanker, çekici, römork ve yarı römork gibi ağır vasıtalarda kış lastiklerinin diş derinliği en az 4 mm olmalıdır. Diş derinliği azaldıkça lastiğin kar ve buzda tutunma kabiliyeti düşer.

24. Aracınızın ön lastiği patlarsa ne olur?

A) Araç patlayan lastik yönüne doğru dönmeye çalışır.

B) Aracınızın arkası sağa sola yalpalamaya başlar.

C) Aracınızın ön tarafı sağa sola yalpalamaya başlar.

D) Araç patlayan lastiğin tersi yönüne doğru dönmeye başlar

İpucu: Patlayan lastik tarafındaki tekerlek daha fazla direnç oluşturur.

Açıklama: Ön lastik patladığında araç patlayan lastiğin olduğu yöne doğru çeker. Bu durumda direksiyon sıkı tutulmalı, ani fren yapılmadan araç yavaşça durdurulmalıdır. Arka lastik patlarsa ise aracın arkası yalpalar.

25. Aracın arka lastiği patlarsa ne olur?

A) Araç, patlayan lastik yönüne doğru dönmeye çalışır

B) Aracınızın arkası sağa sola yalpalamaya başlar

C) Aracınızın ön tarafı sağa sola yalpalamaya başlar

D) Araç, patlayan lastiğin tersi yönüne doğru dönmeye başlar

İpucu: Arka tarafta oluşan ani tutunma kaybı aracın arkasını savurur.

Açıklama: Arka lastik patladığında aracın arkası sağa sola yalpalamaya başlar. Direksiyon sıkı tutulmalı, ani fren yapılmadan araç yavaşça durdurulmalıdır.

26. Virajlara girildiğinde üzerinde yük azalan tekerleklerin yol ile teması nasıldır?

A) Yol ile teması artar ve kayma kolaylaşır.

B) Yol ile teması azalır ve kayma kolaylaşır.

C) Yol ile teması azalır ve kayma zorlaşır.

D) Yol ile teması artar ve kayma zorlaşır.

İpucu: Virajda ağırlık dış tekerleklere biner; iç tekerlekler yükünü kaybeder.

Açıklama: Virajlarda üzerindeki yük azalan tekerleklerin yolla teması azalır ve kayma kolaylaşır. Bu yüzden virajlara uygun hızla girilmeli ve yük dengeli yerleştirilmelidir.