Otobüs şoförü olmak istiyorsanız yalnızca otobüs kullanabilecek ehliyete sahip olmanız yetmez. Ticari yolcu taşımacılığında çalışan sürücüler için SRC mesleki yeterlilik belgesi de gerekiyor. Peki otobüs şoförü hangi SRC belgesini almalı?
Buradaki cevap yapacağınız sefere göre değişiyor. Türkiye sınırları içinde yolcu taşıyan bir otobüs şoförü için temel belge SRC 2, uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak sürücü için ise SRC 1’dir. SRC 1 daha geniş kapsama sahiptir ve SRC 1 sahibi olan sürücü, SRC 2 belgesine de sahip kabul edilir.
⚠️ Otobüs Kullanmak İçin SRC Tek Başına Yetmez
SRC belgesi size otobüs kullanma yetkisi veren bir ehliyet değildir. Otobüs şoförlüğü için genel olarak şu üçlü birlikte düşünülmelidir:
D sınıfı sürücü belgesi + uygun SRC belgesi + psikoteknik/sağlık şartları
Ticari yolcu taşımacılığında SRC kadar önemli olan diğer şartlardan biri de psikoteknik belgesi sürecidir.
🚌 Yurt İçinde Otobüs Kullanacaksanız
SRC 2
Şehirlerarası otobüs, tur otobüsü ya da servis fark etmez; yolcuyu Türkiye içinde ticari olarak taşıyorsanız ihtiyacınız olan belge SRC 2.
🌍 Yurt Dışına Yolcu Taşıyacaksanız
SRC 1
Uluslararası yolcu taşımacılığında çalışacak otobüs şoförünün SRC 1 belgesine ihtiyacı vardır.
Yurt dışına ticari yolcu taşıyan otobüslerde çalışmayı planlıyorsanız SRC 1 belgesi şartlarını ayrıca kontrol edin.
Otobüs Şoförü İçin SRC 1 mi SRC 2 mi?
Bunu akılda tutmanın en kolay yolu taşımanın sınırına bakmaktır.
ÖRNEK TABLO
| Yapacağınız İş | Gerekli SRC |
|---|---|
| İstanbul–Ankara otobüs seferi | SRC 2 |
| İstanbul–İzmir yolcu taşımacılığı | SRC 2 |
| Türkiye içinde tur otobüsü | SRC 2 |
| Belediye / şehir içi yolcu taşımacılığı | SRC 2 |
| İstanbul–Sofya uluslararası sefer | SRC 1 |
| Türkiye–Almanya yolcu taşımacılığı | SRC 1 |
| Uluslararası tur otobüsü | SRC 1 |
Şehirlerarası Otobüs Şoförü Hangi SRC Belgesini Almalı?
Türkiye içinde düzenli şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan otobüs şoförünün ihtiyacı SRC 2 belgesidir.
Mesela İstanbul’dan Ankara’ya, Antalya’dan İzmir’e veya İstanbul’dan Trabzon’a çalışan bir yolcu otobüsünde görev yapacaksanız faaliyet Türkiye sınırları içinde kaldığı için SRC 2 kapsamına girersiniz.
SRC 2 sadece otobüs şoförlerine özel değil; minibüs, midibüs ve servis aracıyla ticari yolcu taşıyanlar da aynı belgeyi alıyor. Hangi araçlarda geçerli olduğunu SRC 2 belgesi sayfamızda ayrıntılı anlattık.
Uluslararası Otobüs Şoförü Hangi SRC Belgesini Almalı?
Otobüs Türkiye sınırlarını aşarak ticari yolcu taşıyacaksa sürücünün SRC 1 belgesine sahip olması gerekir.
Örneğin Türkiye’den Bulgaristan, Yunanistan, Almanya veya Gürcistan’a düzenlenen uluslararası otobüs seferlerinde SRC 2 tek başına yeterli değildir, çünkü SRC 2 yalnızca yurtiçi yolcu taşımacılığını kapsar.
Belediye Otobüsü Şoförü SRC Almak Zorunda mı?
Belediye ve toplu taşıma işletmelerinin şoför ilanlarında SRC 2 genellikle temel şartlar arasında yer alıyor. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki yolcu taşımacılığında çalışan şoförlerin mesleki yeterlilik belgesi taşıması zorunlu.
Belediye veya toplu taşıma işletmesinin kendi işe alım şartları ayrıca değişebilir. Bazı kurumlar SRC ve psikotekniğin yanında belirli sürüş tecrübesi, sağlık raporu veya ilave kurum şartları da isteyebilir.
O yüzden bir belediye ya da özel toplu taşıma işletmesine başvuracaksanız yalnızca yasal asgari şartlara değil, yayımlanan iş ilanındaki özel koşullara da bakın.
Otobüs Şoförü Olmak İçin Hangi Ehliyet Gerekir?
Otobüs kullanmak için D sınıfı sürücü belgesi gerekir. Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre D sınıfı belge minibüs ve otobüs kullanacaklara verilir. D ehliyeti alabilmek için:
24 yaşını bitirmiş olmak
daha önce B sınıfı sürücü belgesine sahip olmak
sürücü belgesi için gerekli sağlık ve diğer şartları taşımak
gerekir.
Burada sık yapılan hata şu: “SRC 2 aldım, otobüs kullanabilirim.” Hayır. SRC 2 mesleki yeterlilik belgesidir. Aracı kullanma yetkisini uygun sınıftaki ehliyet verir.
D Ehliyeti Olmadan SRC 2 Alınabilir mi?
Evet. SRC 2 kursuna B sınıfı ehliyetle de kayıt olabilir, belgeyi alabilirsiniz. Ama otobüse binip direksiyona geçebilmeniz için ayrıca D sınıfı ehliyet gerekiyor.
Birçok aday bu yüzden iki işi aynı dönemde yürütüyor; D ehliyeti için sürücü kursuna giderken SRC 2 eğitimini de tamamlıyor. Böylece ehliyet çıktığında işe başlamak için belge beklemiyor.
Otobüs Şoförleri İçin Psikoteknik Gerekir mi?
Evet. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre ticari araç kullanan şoförler, mesleğe bedensel ve psikoteknik açıdan uygun olduklarını gösteren raporu yetkili bir kuruluştan beş yılda bir yenilemek zorunda. Yani bir kez alıp unutacağınız bir belge değil.
Otobüs Şoförlüğünde Yaş Şartı Kaç?
Burada iki farklı yaş konusunu ayırmak gerekiyor.
Alt sınırı ehliyet belirliyor: D sınıfı için 24 yaşını bitirmiş olmanız gerekiyor.
SRC belgesinde üst yaş tarafında ise 2026 itibarıyla daha farklı bir sistem uygulanıyor. Güncel Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliğine göre:
66 yaşından gün alan sürücülerin SRC belgeleri geçici olarak geçersiz hale geliyor. Uygun sürücü sağlık raporu ile psikoteknik raporunu Bakanlığa sunanların belgeleri belirlenen süre için yeniden geçerli hale getirilebiliyor.
66 yaşından gün almış kişilere ilk defa SRC belgesi düzenlenmiyor.
69 yaşından gün alanların SRC mesleki yeterlilik belgeleri ise iptal ediliyor.
Bu yüzden internette hâlâ gördüğünüz “otobüs şoförü en fazla 65 yaşında olabilir” gibi eski bilgileri doğrudan esas almayın.
Tur Otobüsü Şoförü Hangi SRC Belgesini Almalı?
Tur otobüsünün yaptığı taşımaya bakın.
Tur yalnızca Türkiye içinde gerçekleşiyorsa genel olarak SRC 2, araç uluslararası ticari yolcu taşımacılığı yapıyorsa SRC 1 gerekir.
Burada “turizm aracı” ifadesine bakıp otomatik olarak SRC 1 gerektiğini düşünmeyin. Önemli olan yolcunun hangi coğrafi kapsamda taşındığıdır.
Otobüs Şoförü Olmak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
Genel bir otobüs şoförlüğü için en temel belgeleri şöyle düşünebilirsiniz: D sınıfı sürücü belgesi, yapacağınız taşımaya göre SRC 1 veya SRC 2, geçerli psikoteknik ve sağlık belgeleri.
Ama işe alım aşamasında işverenin kendi talep ettiği ek evraklar da devreye girebilir. Sabıka kaydı, belirli bir sürüş deneyimi, belirli süredir ehliyet sahibi olma şartı veya kurum içi eğitim bunlardan bazıları.
❗ Otobüs Şoförlüğünde En Sık Yapılan Hata
Aday bazen doğrudan SRC kursuna kayıt yaptırıyor ama hangi taşımacılık alanında çalışacağını netleştirmiyor. Oysa hedefiniz baştan belliyse doğru belgeye ilk seferde kayıt olmak hem zaman hem maliyet açısından daha mantıklıdır.
