SRC belgesi, ticari karayolu taşımacılığında çalışan bir sürücünün, yaptığı işe uygun mesleki yeterliliğe sahip olduğunu gösteren resmî bir belgedir. Ama hangi SRC türünü almanız gerektiği, sadece kullandığınız aracın türüyle sınırlı değil. Yolcu mu yoksa eşya mı taşıdığınız, faaliyetin yurt içinde mi yoksa uluslararası alanda mı yürütüldüğü de bu kararda belirleyici rol oynuyor.

Uluslararası yolcu taşımacılığı için SRC 1, yurt içi yolcu taşımacılığı için SRC 2; uluslararası eşya ve kargo için SRC 3, yurt içi eşya-kargo için ise SRC 4 kullanılıyor. SRC 1 sahibi sürücüler, SRC 2’yi de almış sayılırken, SRC 3 sahipleri de SRC 4 belgesini kapsamış oluyor. Yani uluslararası geçerliliği olan bir belge, sizi yurt içi taşımacılıkta da yetkili kılıyor.

Tehlikeli madde taşımacılığı için SRC 5, motosiklet veya motorlu bisikletle kurye gönderisi taşıyanlar içinse SRC Kurye belgesi bulunuyor. Ancak SRC belgesi hiçbir zaman sürücü belgesinin yerine geçmiyor. Yani aracı kullanmaya uygun ehliyete sahip olmanız ve yaptığınız işin gerektirdiği diğer koşulları ayrıca karşılamanız şart. Ehliyet aracı kullanma yetkisi verir; SRC ise o aracı ticari olarak kullanabilmeniz için gereken mesleki bilgiye sahip olduğunuzu gösterir.

Src belgesi türleri
Src belgesi türleri

Hangi SRC Belgesini Almalıyım?

🚌 Yolcu Taşımacılığı

Taşımanın yurt içi veya uluslararası olmasına göre belge seçilir.

SRC 1 – Uluslararası Yolcu

  • Uluslararası ticari yolcu taşımacılığında kullanılır.
  • Yurt dışına yolcu taşıyan sürücüler içindir.
  • SRC 2 belgesini de kapsar.
  • Uygun ehliyet ve diğer sürücülük şartları ayrıca aranır.

SRC 2 – Yurt İçi Yolcu

Uluslararası yolcu taşımacılığı için yeterli değildir.

Türkiye sınırları içindeki ticari yolcu taşımacılığında kullanılır.

Servis, minibüs, otobüs, transfer ve benzeri yolcu faaliyetlerinde gerekebilir.

🚚 Eşya ve Kargo Taşımacılığı

Yükün taşındığı faaliyet alanına göre belge seçilir.

SRC 3 – Uluslararası Eşya-Kargo

  • Uluslararası ticari eşya ve kargo taşımacılığında kullanılır.
  • İthalat, ihracat ve sınır geçişli nakliyede sürücünün mesleki yeterlilik belgesidir.
  • SRC 4 belgesini de kapsar.

SRC 4 – Yurt İçi Eşya-Kargo

Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı için yeterli değildir.

Türkiye sınırları içindeki ticari eşya ve kargo taşımacılığında kullanılır.

Yurt içi nakliye, lojistik ve dağıtım faaliyetlerinde gerekebilir.

Src Belgesi Kategorileri Nelerdir?

SRC türüKullanım alanıDaha alt türü kapsar mı?
SRC 1Uluslararası yolcuSRC 2’yi kapsar
SRC 2Yurt içi yolcuHayır
SRC 3Uluslararası eşya-kargoSRC 4’ü kapsar
SRC 4Yurt içi eşya-kargoHayır
SRC 5ADR kapsamındaki tehlikeli maddeAyrı ADR sertifika sistemi
SRC KuryeMotosiklet/moped ile kurye gönderisiDiğer SRC türlerini kapsamaz

Belgenin faaliyet alanlarına göre ayrıldığını söylemiştik. Muafiyetle ya da sınava girerek alacaklar da hangi src belgesini alacaklarını muhakkak  bildirirler. SRC belgesi çeşitleri şunlardır:

Src1 belgesi: uluslararası alanda taşımacılık faaliyetleri yürüten ticari araçların almak zorunda olduğu belgedir. Aynı zamanda yurtiçinde de taşımacılık yapabilirler.

Src2 belgesi: sadece yurtiçinde taşımacılık yapacak olan ticari araçların alması gereken belgedir.

Src3 belgesi: yurtdışında kargo ve eşya taşımacılığı yapacak olan ticari araçların alması gereken belgedir. Aynı zamanda yurtiçinde de eşya ve kargo taşımacılığı yapabilirler.

Src4 belgesi: sadece yurtiçinde eşya ve kargo taşımacılığı yapacak olanların kullandığı belgedir.

Src 5 belgesi: zararlı madde taşımacılığı yapan ticari araçlar için zorunlu tutulan belgedir.

SRC Kurye Motosikletle kargo taşımacılığı yapan kuryelerin aldığı belge çeşidir.

Src belgesi çeşitleri gördüğünüz gibi 6’ya ayrılmıştır.

📅 Yaklaşan SRC Eğitim Tarihleri

Yeni dönem SRC eğitim başlangıç tarihlerini inceleyin.

💬 SRC Kurs Ücretleri

Güncel kurs ücretlerini aşağıdaki butona basarak öğrenebilirsiniz.

src belge türleri

Src Sınavı Nasıl Yapılır?

SRC 1, 2, 3, 4 ve Kurye eğitimini tamamlayan adaylar, sınavlarını MEB e-Sınav sistemi üzerinden yapıyor. Sınav 40 sorudan oluşuyor ve süreniz 45 dakika. Değerlendirme 100 puan üzerinden yapılıyor; 60 puan ve üzeri alanlar başarılı sayılıyor. Yanlış cevaplar doğrularınızı götürmüyor, bu yüzden tereddüt ettiğiniz sorularda bile tahmin yürütmek mantıklı.

SRC 5 sınavları ise farklı bir takvime tabi. ADR mevzuatı kapsamında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından ayrı olarak düzenleniyor. Yani SRC 5 için ayrı bir sınav süreci ve takvim işliyor, onu diğer SRC türleriyle karıştırmamak lazım.

Src Belgesi İle Hangi Araçlar Kullanılır?

Nasıl bir ehliyet ile tüm araçların kullanılamayacağı gibi bir src ile de tüm araçlar kullanılmaz. Bunların ayrımı 4925 sayılı kanun ile standartları belirlenerek sınıflara ayrılmıştır. Aşağıda hangi src nin hangi aracı kullanacağını detaylıca anlatacağız.

Src1 hangi araçları kullanır?
Src1 hangi araçları kullanır?

Src1 hangi araçları kullanır?

Src1 belgesi uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak olan sürücülerin aldığı bir belge türüdür. Bu belgeyi alan sürücüler sadece yolcu taşıyabilir. Bu belge ile hem ülke için hem de uluslararası taşımacılık yapabilir.

Src1 belgesi ile aşağıdaki araçları kullanabilir;

  • Taksi,
  • Minibüs,
  • Otobüs,
Src 2 hangi araçları kullanır?
Src 2 hangi araçları kullanır?

Src 2 hangi araçları kullanır?

Src 2 belgesi de tıpkı SRC 1 belgesi gibi yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla alınır. Ancak aralarında tek bir fark vardır. Bu fark Src 2 ile ülke sınırları dışına çıkamamasıdır. Zira src 2 belgesi yalnızca yurt içinde yolcu taşımaya müsaade ediyor.

Src 2 belgesi ile aşağıdaki araçları kullanabilir;

  • Taksi,
  • Minibüs,
  • Otobüs,
Src 3 hangi araçları kullanır?
Src 3 hangi araçları kullanır?

Src 3 hangi araçları kullanır?

Bu belge türü ticari amaçlar kargo, yük ve eşya taşıyanlar tarafından alınır. Src1 belgesinde olduğu gibi Src3 belgesi de uluslararası taşımacılık yapmaya yetkilidir. Bu belgeye sahip olan kişiler ayrıca yurt içerisinde de bu faaliyeti gerçekleştirebilirler. Src3 hangi aracı kullanır şeklinde gelen sorulara yanıt olarak aşağıda belirttik.

Src 3 belgesi ile aşağıdaki araçları kullanabilir;

  • Kamyonet,
  • Pikap,
  • Kamyon,
  • Çekici (TIR)
Src4 hangi araçları kullanır?
Src4 hangi araçları kullanır?

Src4 hangi araçları kullanır?

Yurt içinde kargo ve eşya taşımacılığı yapan sürücüler src4 belgesi almaları gerekir. Ancak SRC 4 belgesi alanlar yurt dışına çıkamazlar. Bu mesleği sadece ülke sınırları içinde icra edebilirler.

Src 4 belgesi ile aşağıdaki araçları kullanabilir;

  • Kamyonet,
  • Pikap,
  • Kamyon,
  • Çekici (TIR)
Src Belgesi Çeşitleri
Src Belgesi Çeşitleri

⚠️ Dikkat: SRC Belgesi Türü Araç Modeline Bakarak Seçilmez

SRC belgesi ehliyet değildir. Yani siz bir kamyonu, çekiciyi, minibüsü veya otobüsü kullanmak için önce o araca uygun ehliyete sahip olmak zorundasınız. SRC belgesi, o aracı ticari olarak kullanıp kullanamayacağınızı değil, o işi mesleki olarak yapmaya yetkin olup olmadığınızı gösterir.

Peki hangi SRC türünü alacağınıza nasıl karar veriyorsunuz? Burada belirleyici olan aracın markası veya modeli değil, yapılan taşımacılığın türü. Yolcu mu taşıyorsunuz, yoksa eşya mı? Taşıma yurt içinde mi gerçekleşiyor, yoksa uluslararası bir güzergâh mı söz konusu? İşte bu soruların cevabı, SRC 1, 2, 3 veya 4 arasındaki seçimi doğrudan etkiliyor.

Tehlikeli madde taşımacılığı söz konusuysa SRC 5, motosikletle kurye gönderisi taşıyorsanız SRC Kurye devreye giriyor. Her birinin kendine özgü kuralları ve eğitimleri var. Yanlış SRC türüyle sefere çıkmak, hem cezai işlemlerle karşılaşmanıza hem de işinizi kaybetmenize neden olabilir. O yüzden yola çıkmadan önce, yapacağınız işe uygun belgeye sahip olduğunuzdan mutlaka emin olun.