Hangi ehliyet hangi src belgesini alır?

Öncelikle SRC hangi araçları kullanır cevabını vermeden önce SRC Belgesini kimler alırla başlayalım.

Geçimini sürücülük yaparak sağlayanlar kullandıkları ticari araçları kullanmak için SRC belgesi almaları taşıma mevzuatına göre zorunludur. Gelelim B sınıfı ehliyeti olanlar SRC belgesi alabilir mi sorusunun cevabına. Evet B sınıfı sürücü belgesi olanlar SRC belgesi almalarında engel bulunmamaktadır. Ayrıca A grubu, B, B1, BE, C, C1, CE, C1E, D, D1, DE, D1E sürücü belgelerine sahip olanlarda SRC almaları konusunda önünde yasal bir engel yoktur.

Bu konuda dikkat edilmesi gereken bazı hususlar var. B sınıfı ehliyeti olan bir aday SRC 1 alırsa hem yurtiçi hem de uluslar arası yolcu taşır ama taşıyacağı yolcu aracının türü önemlidir. Örneğin B sınıfı ile büyük otobüs kullanılmaz ama aday SRC 1 alabilir. SRC 1 belgesi ile yurtdışına yolcu taşımacılığını yalnızca ehliyetinin kullanmasına müsaade edilen araçla taşıma yapabilir. Yani 1 Ocak 2016 öncesi B sınıfı ehliyete sahipseniz Minibüs ile yurtdışına ve yurtiçinde yolcu taşırsınız. B sınıfı sürücü belgenizin alınız tarihi 1 Ocak 2016 sonrası ise 8+1 koltuklu otomobil dışında ticari taşımacılık yapamazsınız.

Yukarıda SRC 1 e örnek verdik. Aynı şekilde SRC 2, SRC3, ve SRC 4 belgelerinde de durum farklı değil. SRC 3 ve SRC 4 belgeleri ile eşya ve kargo taşımacılığı yaparsınız ancak yine ehliyetinizin yetki alanları içerisinde taşımacılık yapabilirsiniz. Bunu örneklerle açıklayalım: B sınıfı ehliyetiniz ister eski ister yeni mevzuata göre alınmış olsun fark etmez azami yüklü ağırlığı 3500 kg. olan kamyonetleri ve Panelvan / Pick-up türü araçları kullanabilir. Yani B sınıfı sürücü belgeniz varsa tüm SRC belgesi türlerini alırsınız ancak Kamyon ve Otobüs türü ticari araçlarla taşımacılık yapamazsınız.

📅 Yaklaşan SRC Eğitim Tarihleri

Yeni dönem SRC eğitim başlangıç tarihlerini inceleyin.

💬 SRC Kurs Ücretleri

Güncel kurs ücretlerini aşağıdaki butona basarak öğrenebilirsiniz.

Ehliyet türlerine göre ticari araç kullanma yetkisi

Trafikte cezai işleme maruz kalmamak için ticari taşımacılıkta doğru aracı doğru sürücü belgesi ve doğru SRC belgesi ile kullanılması yasal bir zorunluluktur. Eski sistemdeki C, D ve E sınıfları, yeni sistemdeki (1 Ocak 2016) C1, C, D1, D ve CE gibi alt gruplara ayrılmıştır. Aşağıda bunların teknik detayınız anlatacağız.

Eski “C” Sınıfı Ehliyeti (Eski Kamyon Ehliyeti) ve güncel karşılığı

C Sınıfının Eski yani 1 Ocak 2016 dan önceki sistemdeki ve günümüzdeki karşılığı: Sürücü belgesini yenilediğinde arkasına M, B1, B, C1, C ve F sınıfları yazılır.

Kamyon kullanma yetkisi: Azami yüklü ağırlığı 3.500 kg ile 7.500 kg arasındaki Hafif Kamyonları (C1) ve 7.500 kg üzerindeki tüm Ağır Kamyonları (C) yasal olarak kullanabilir. Kamyon ile yurtdışına taşımacılık yapmak için SRC 3 belgesi, ülke sınırları içerisinde (il içi de dahil) SRC 4 belgesi almanız yeterli olacaktır.

Eski “D” Sınıfı Ehliyeti (Eski Çekici/TIR Ehliyeti) ve güncel karşılığı

D sınıfı Ehliyetin Yeni Sistemdeki Karşılığı: Sürücü belgesini yenilediğinde arkasına M, B1, B, BE, C1, C1E, C, CE ve F sınıfları yazılır.

Kamyon ve Çekici (TIR) Kullanım Yetkisi: D sınıfı tüm kamyonetleri, hafif kamyonları (C1), ağır kamyonları (C) ve kamyonlara takılan tüm römorklu kombinasyonlar ile Çekici/TIR (CE) sınıfına giren araçları kullanabilir. D sınıfı ehliyetine sahip olanlar yasal olarak hem ülke dışı hem de ülke içinde eşya ve kargo taşımacılığı yapabilirler. Bu sebepten dolayı hem SRC 3 hem de SRC 4 belgesi alabilirler.

Peki D sınıfına sahip olan sürücüler SRC 1 ya da SRC 2 alırsa hangi araçları kullanabilir? Cevabımız net: Kesinlikle otobüs kullanamaz. Bu yüzden SRC 1 ve SRC 2 belgesi almalarına gerek yoktur.

Eski “E” Sınıfı Ehliyeti (Eski Otobüs ve Ağır Vasıta Ehliyeti) ve güncel karşılığı

Yeni Sistemdeki Karşılığı: Sürücü belgesini yenilediğinde arkasına M, B1, B, C1, C, D1, D ve F sınıfları otomatik olarak yazılır. (Not: 28 Nisan 1997’den önce E sınıfı alanlara ilave olarak çekici kullanma hakkı da verilir).

E sınıfı ehliyet 1 Ocak 2016 dan önce eski sistemin “en büyük/en kapsamlı” ehliyetiydi ve hem kamyon hem otobüs kullanma yetkisi veriyordu. Karayolları Trafik Yönetmeliği Geçici 10. Maddesi gereğince en çok alt sınıfa bölünen ehliyet türü budur.

Kamyon Kullanım Yetkisi: Azami ağırlığı ne olursa olsun tüm hafif kamyon (C1) ve ağır kamyonları (C) kullanabilir. C1 ve C türü ehliyete sahip olan sürücüler yurtiçi ve yurtdışında eşya ve kargo taşımacılığı yapabilir ve SRC 3 ile SRC 4 belgesi alabilirler.

Önemli bilgi: Motosikletle kuryecilik yapmak için SRC Motokurye belgesi alınması, tehlikeli madde taşımak için de SRC 5 belgesi alınması gereklidir.

Ehliyet Türüne Göre SRC Belgesi Sıkça Sorulan Sorular

SRC ve Ehliyet Aynı Anda Alınır mı?
Hayır, yasal olarak aynı anda alınamaz. SRC belgesi ticari araç kullanma yetkisi verdiği için önce geçerli bir sürücü belgesi (ehliyet) alınması, ardından SRC belgesi başvurusunun yapılması gerekir.
SRC Belgesi Ehliyete İşlenir mi?
Hayır, SRC belgesi fiziksel ehliyet kartına işletilemez ve buna gerek yoktur. Hak kazandığınız SRC belgesi doğrudan e-Devlet sistemine işlenir. Yol denetimlerinde kolluk kuvvetleri T.C. kimlik numaranız üzerinden belgenizi sistemden kontrol eder.
SRC 1 ve SRC 3 Aynı Anda Alınır mı?
Bu iki belge aynı anda doğrudan alınamaz çünkü müfredatları ve dersleri farklıdır. Ancak süreç çok kolaydır: Örneğin önce SRC 1 (Uluslararası Yolcu Taşımacılığı) belgesini aldıktan sonra, SRC 3 (Uluslararası Eşya Taşımacılığı) belgesi almak istediğinizde kursumuzda sadece muaf olduğunuz derslerin dışındaki fark derslerine girerek belgenizi kolayca alabilirsiniz.
SRC Belgeleri Kaç Yılda Bir Yenilenir?
Tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan SRC 5 belgesi hariç; SRC 1, SRC 2, SRC 3 ve SRC 4 belgeleri ömür boyu geçerlidir. Herhangi bir sürede yenilenmesi veya vizeletilmesi gerekmemektedir.

Kaynaklar:

2918 Sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliği

4925 Sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliği