SRC Belgesi Kimler İçin Zorunlu? Hangi Araçlarda Gerekir?

SRC belgesi zorunluluğu, yapılan taşımanın yolcu taşımacılığı mı yoksa eşya-kargo taşımacılığı mı olduğuna göre belirlenir. Taşımacılığın türü, sürücünün alması gereken SRC sınıfını doğrudan etkiler. Yolcu taşımacılığı için SRC 1 (uluslararası) veya SRC 2 (yurt içi); eşya-kargo taşımacılığı için ise SRC 3 (uluslararası) veya SRC 4 (yurt içi) belgeleri gereklidir. Motosiklet veya motorlu bisikletle kurye gönderisi taşımacılığı yapan sürücülere SRC Moto Kurye belgesi gereklidir. Bu nedenle sürücülerin, SRC belgesi kimler için zorunlu olduğu, yapılan taşımanın türüne göre belirlenir.

1- Yolcu Taşımacılığı Yapan Sürücüler

Yurt içinde veya uluslararası alanda ticari yolcu taşımacılığı yapan sürücülerin, faaliyet türüne uygun SRC belgesine sahip olması yasal bir zorunluluktur.

Bu kapsamda SRC belgesi alması gereken sürücüler şunlardır:

◆ Şehir içi ve şehirler arası otobüs şoförleri

◆ Minibüs ve midibüs sürücüleri

◆ Okul servisi şoförleri

◆ Personel servisi şoförleri

◆ Turizm ve transfer aracı sürücüleri

◆ Ticari taksi ve dolmuş sürücüleri

◆ Uluslararası yolcu taşımacılığı yapan sürücüler

Belge Türleri:

◆ Yurt içi yolcu taşımacılığı için SRC 2 belgesi gereklidir.

◆ Uluslararası yolcu taşımacılığı için ise SRC 1 belgesi zorunludur.

SRC 1 belgesine sahip olan sürücüler, SRC 2 belgesini de almış sayılır. Bu düzenleme, uluslararası yetkinliğe sahip sürücülerin yurt içinde de aynı belgeyle faaliyet gösterebilmesine olanak tanır.

2- Yük, eşya ve kargo taşımacılığı yapan sürücüler

Ticari amaçla mal, ürün, eşya veya kargo taşıyan sürücüler de SRC belgesi almak zorundadır.

Bu kapsama genellikle şu araçları kullananlar girer:

◆ Kamyon sürücüleri

◆ Tır ve çekici sürücüleri

◆ Ticari yük taşıyan kamyonet sürücüleri

◆ Panelvan ve dağıtım aracı sürücüleri

◆ Kargo ve lojistik firmalarında çalışan şoförler

◆ Nakliye işi yapan sürücüler

◆ Şirketin kendi ürününü müşteriye veya şubeye taşıyan sürücüler

◆ Uluslararası eşya ve kargo taşımacılığı yapanlar

Yurt içi eşya ve kargo taşımacılığında SRC4, uluslararası eşya ve kargo taşımacılığında ise SRC3 belgesi gerekir. SRC3 sahibi olan sürücüler, SRC4 belgesini de almış kabul edilir.

3- Tehlikeli Madde Taşıyan Sürücüler

Akaryakıt, kimyasal madde, yanıcı, patlayıcı veya ADR kapsamındaki diğer tehlikeli maddeleri taşıyan sürücülerin SRC 5 Belgesi‘ne (Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası) sahip olması zorunludur.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın açıklamasına göre SRC 5 zorunluluğu, tehlikeli maddeyi hem yurt içinde hem de ADR’ye taraf ülkelere taşıyan sürücüleri kapsamaktadır. Bu belge, tehlikeli maddelerin güvenli taşınması, acil durum müdahale prosedürleri ve mevzuat gereklilikleri konularında sürücülerin yetkinliğini belgelemektedir. SRC 5 sahibi sürücüler, tehlikeli mal taşımacılığında karşılaşılabilecek riskleri yönetme ve olası kazalarda doğru müdahaleyi gerçekleştirme bilgi ve becerisine sahiptir.

4- Moto Kurye Olarak Çalışan Sürücüler

2026 yılında güncellenen mesleki yeterlilik mevzuatında SRC Kurye adıyla ayrı bir belge türü düzenlenmiştir. Bu belge, motosiklet veya motorlu bisikletle kurye gönderisi taşımacılığı yapan sürücülere yönelik olup, hızla büyüyen teslimat sektörünün ihtiyaçlarına cevap vermek amacıyla oluşturulmuştur.

Kamyonet veya otomobille kurye ve dağıtım faaliyeti yapan sürücülerde ise aracın türüne ve gerçekleştirilen taşımanın kapsamına göre farklı belge türleri gündeme gelebilir. Örneğin, yurt içinde ticari amaçla eşya taşıyan kamyonet sürücüleri için SRC 4 belgesi zorunludur. Bu nedenle kurye ve dağıtım sektöründe çalışan sürücülerin, kullandıkları aracın türüne ve taşıma faaliyetinin niteliğine uygun SRC belgesine sahip olmaları yasal bir zorunluluktur.

Belge seçilirken aracın büyüklüğünden çok, yapılan taşımanın yolcu mu yoksa eşya taşımacılığı mı olduğu ve faaliyetin yurt içi mi yoksa uluslararası mı gerçekleştirildiği dikkate alınır.

SRC Belgesi Gerekmeyen Durumlar Nelerdir?

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde bazı taşıma faaliyetleri SRC belgesi zorunluluğu kapsamı dışında tutulmuştur. Bu istisnaların başlıcaları şunlardır:

◆ Özel otomobille yapılan ticari olmayan şahsi taşımalar

◆ Traktör ve traktör römorklarıyla yapılan taşımalar

◆ Motosikletle yapılan ticari olmayan taşımalar

◆ Resmî taşıtlarla yapılan ticari olmayan taşımalar

◆ Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma, Sahil Güvenlik ve Emniyet Genel Müdürlüğü’ne ait taşıtlarla yapılan taşımalar

◆ N1 ve N1G sınıfı kamyonetlerle yapılan, taşınan eşyanın ticari olmadığı taşımalar

◆ Ambulans, cenaze aracı ve naklen yayın aracı gibi özel amaçlı araçlarla, kullanım amacına uygun olarak yapılan taşımalar

Ayrıca, adına C1 veya K2 yetki belgesi düzenlenen gerçek kişinin taşıt belgesinde yalnızca bir kamyonet bulunması ve bu aracı bizzat araç sahibinin kullanması durumunda mesleki yeterlilik belgesi aranmamasına ilişkin özel bir istisna bulunmaktadır. Kamu kurumlarının ticari olmayan taşıma hizmetlerinde kullanılan araçları süren kamu personeli için de benzer bir istisna düzenlenmiştir.

Özel istisnaların uygulanabilmesi için taşıma biçiminin ve yetki belgesinin şartları birlikte incelenmelidir. Bu nedenle, bir taşıma faaliyetinin SRC belgesi gerekip gerekmediğine karar verilirken, yalnızca aracın türüne değil, taşımanın ticari niteliğine, kullanım amacına ve yetki belgesi koşullarına da dikkat edilmesi önemlidir.

SRC Belgesi Olmadan Ticari Araç Kullanılabilir mi?

SRC belgesinin zorunlu olduğu bir taşıma faaliyetinde, belgesiz sürücünün çalıştırılması mevzuata aykırıdır. Yapılan denetimlerde gerekli mesleki yeterlilik belgesinin bulunmadığının tespit edilmesi hâlinde, hem sürücü hem de ilgili işletme açısından idari yaptırımlar gündeme gelebilir. Yönetmelik, yetki belgesi sahiplerine, çalıştırdıkları şoförlerin mesleki yeterlilik belgelerini kontrol etme sorumluluğu yüklemektedir.

Bu nedenle sürücüler, yalnızca ehliyet sınıfını değil, gerçekleştirecekleri taşıma faaliyeti için gerekli SRC türünü de önceden kontrol etmelidir. Ticari taşımacılıkta hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de olası cezai durumlarla karşılaşılmaması için uygun SRC belgesine sahip olmak büyük önem taşır.

SRC Belgesi Kimler İçin Zorunlu Hakkında Sorulan Sorular