Otobüs Şoförü Olmak İçin Hangi SRC Belgesi Gerekir?

Otobüs şoförü olmak istiyorsanız yalnızca otobüs kullanabilecek ehliyete sahip olmanız yetmez. Ticari yolcu taşımacılığında çalışan sürücüler için SRC mesleki yeterlilik belgesi de gerekiyor. Peki otobüs şoförü hangi SRC belgesini almalı?

Buradaki cevap yapacağınız sefere göre değişiyor. Türkiye sınırları içinde yolcu taşıyan bir otobüs şoförü için temel belge SRC 2, uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak sürücü için ise SRC 1’dir. SRC 1 daha geniş kapsama sahiptir ve SRC 1 sahibi olan sürücü, SRC 2 belgesine de sahip kabul edilir.

Yani şehirlerarası otobüs kullanacaksanız başka, Türkiye’den Bulgaristan, Almanya veya başka bir ülkeye yolcu taşıyan uluslararası otobüste çalışacaksanız başka SRC belgesi gündeme gelir.

⚠️ Otobüs Kullanmak İçin SRC Tek Başına Yetmez

SRC belgesi size otobüs kullanma yetkisi veren bir ehliyet değildir. Otobüs şoförlüğü için genel olarak şu üçlü birlikte düşünülmelidir:

D sınıfı sürücü belgesi + uygun SRC belgesi + psikoteknik/sağlık şartları

Ticari yolcu taşımacılığında SRC kadar önemli olan diğer şartlardan biri de psikoteknik belgesi sürecidir.

D sınıfı sürücü belgesi minibüs ve otobüs kullanacak sürücüler için düzenlenir. D ehliyeti almak isteyen kişinin 24 yaşını bitirmiş ve en az B sınıfı sürücü belgesine sahip olması gerekir.

🚌 Yurt İçinde Otobüs Kullanacaksanız

SRC 2

Türkiye sınırları içinde ticari yolcu taşıyan şehirlerarası otobüsler, turizm araçları ve benzeri yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde SRC 2 belgesi kullanılır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı SRC 2’yi doğrudan “yurtiçi yolcu taşımacılığı” belgesi olarak tanımlıyor.

🌍 Yurt Dışına Yolcu Taşıyacaksanız

SRC 1

Uluslararası yolcu taşımacılığında çalışacak otobüs şoförünün SRC 1 belgesine ihtiyacı vardır.

Yurt dışına ticari yolcu taşıyan otobüslerde çalışmayı planlıyorsanız SRC 1 belgesi şartlarını ayrıca kontrol edin.

Otobüs Şoförü İçin SRC 1 mi SRC 2 mi?

Bunu akılda tutmanın en kolay yolu taşımanın sınırına bakmaktır.

ÖRNEK TABLO

Burada aracın “otobüs” olması tek başına SRC türünü belirlemez. Asıl belirleyici nokta yolcu taşımacılığının yurt içinde mi yoksa uluslararası mı yapıldığıdır.

Şehirlerarası Otobüs Şoförü Hangi SRC Belgesini Almalı?

Türkiye içinde düzenli şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan otobüs şoförünün ihtiyacı SRC 2 belgesidir.

Mesela İstanbul’dan Ankara’ya, Antalya’dan İzmir’e veya İstanbul’dan Trabzon’a çalışan bir yolcu otobüsünde görev yapacaksanız faaliyet Türkiye sınırları içinde kaldığı için SRC 2 kapsamına girersiniz.

SRC 2 sayfamızda da ayrıntılı şekilde açıkladığımız gibi belge yalnızca otobüslere özel değildir. Yurtiçi ticari yolcu taşımacılığında kullanılan farklı araç türlerinde de faaliyet ve araç şartlarına göre SRC 2 gündeme gelebilir.

Uluslararası Otobüs Şoförü Hangi SRC Belgesini Almalı?

Otobüs Türkiye sınırlarını aşarak ticari yolcu taşıyacaksa sürücünün SRC 1 belgesine sahip olması gerekir.

Örneğin Türkiye’den Bulgaristan, Yunanistan, Almanya veya Gürcistan’a düzenlenen uluslararası otobüs seferlerinde SRC 2 tek başına yeterli değildir, çünkü SRC 2 yalnızca yurtiçi yolcu taşımacılığını kapsar.

Belediye Otobüsü Şoförü SRC Almak Zorunda mı?

Ticari veya mevzuat kapsamındaki yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde görev yapan sürücülerin ilgili SRC mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförler için mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca açıkça belirtiliyor.

Belediye veya toplu taşıma işletmesinin kendi işe alım şartları ayrıca değişebilir. Bazı kurumlar SRC ve psikotekniğin yanında belirli sürüş tecrübesi, sağlık raporu veya ilave kurum şartları da isteyebilir.

O yüzden bir belediye ya da özel toplu taşıma işletmesine başvuracaksanız yalnızca yasal asgari şartlara değil, yayımlanan iş ilanındaki özel koşullara da bakın.

Otobüs Şoförü Olmak İçin Hangi Ehliyet Gerekir?

Otobüs kullanmak için D sınıfı sürücü belgesi gerekir. Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre D sınıfı belge minibüs ve otobüs kullanacaklara verilir. D ehliyeti alabilmek için:

24 yaşını bitirmiş olmak
daha önce B sınıfı sürücü belgesine sahip olmak
sürücü belgesi için gerekli sağlık ve diğer şartları taşımak

gerekir.

Burada sık yapılan hata şu: “SRC 2 aldım, otobüs kullanabilirim.” Hayır. SRC 2 mesleki yeterlilik belgesidir. Aracı kullanma yetkisini uygun sınıftaki ehliyet verir.

D Ehliyeti Olmadan SRC 2 Alınabilir mi?

SRC belgesi ile ehliyet farklı belgelerdir. Kursa kayıt ve belge işlemleri açısından SRC mevzuatındaki şartlar ayrıca değerlendirilir; fakat fiilen otobüs şoförü olarak çalışabilmek için kullandığınız araca uygun sürücü belgesine sahip olmak zorundasınız.

Yani hedefiniz doğrudan otobüs şoförlüğüyse, SRC 2’yi tek başına düşünmeyin. D sınıfı ehliyeti de planınıza dahil edin.

Otobüs Şoförleri İçin Psikoteknik Gerekir mi?

Evet, ticari taşımacılıkta psikoteknik şartı önemli. Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde sürücülerin şoförlük mesleği bakımından bedensel ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren raporu yetkili sağlık kuruluşlarından beş yılda bir almaları öngörülüyor. Yani bu rapor tek seferlik değil, düzenli olarak yenilenmesi gereken bir şart.

Otobüs Şoförlüğünde Yaş Şartı Kaç?

Burada iki farklı yaş konusunu ayırmak gerekiyor.

D sınıfı ehliyet almak için 24 yaşını bitirmiş olmanız gerekir. Bu, sürücü belgesinin kendi yaş şartıdır.

SRC belgesinde üst yaş tarafında ise 2026 itibarıyla daha farklı bir sistem uygulanıyor. Güncel Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliğine göre:

66 yaşından gün alan sürücülerin SRC belgeleri geçici olarak geçersiz hale geliyor. Uygun sürücü sağlık raporu ile psikoteknik raporunu Bakanlığa sunanların belgeleri belirlenen süre için yeniden geçerli hale getirilebiliyor.

66 yaşından gün almış kişilere ilk defa SRC belgesi düzenlenmiyor.

69 yaşından gün alanların SRC mesleki yeterlilik belgeleri ise iptal ediliyor.

Bu yüzden internette hâlâ gördüğünüz “otobüs şoförü en fazla 65 yaşında olabilir” gibi eski bilgileri doğrudan esas almayın.

Tur Otobüsü Şoförü Hangi SRC Belgesini Almalı?

Tur otobüsünün yaptığı taşımaya bakın.

Tur yalnızca Türkiye içinde gerçekleşiyorsa genel olarak SRC 2, araç uluslararası ticari yolcu taşımacılığı yapıyorsa SRC 1 gerekir.

Burada “turizm aracı” ifadesine bakıp otomatik olarak SRC 1 gerektiğini düşünmeyin. Önemli olan yolcunun hangi coğrafi kapsamda taşındığıdır.

Otobüs Şoförü Olmak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Genel bir otobüs şoförlüğü için en temel belgeleri şöyle düşünebilirsiniz: D sınıfı sürücü belgesi, yapacağınız taşımaya göre SRC 1 veya SRC 2, geçerli psikoteknik ve sağlık belgeleri.

Ama işe alım aşamasında işverenin kendi talep ettiği ek evraklar da devreye girebilir. Sabıka kaydı, belirli bir sürüş deneyimi, belirli süredir ehliyet sahibi olma şartı veya kurum içi eğitim bunlardan bazıları.

Yani “SRC belgesini aldım, yarın her otobüste çalışabilirim” şeklinde düşünmek doğru olmaz.

❗ Otobüs Şoförlüğünde En Sık Yapılan Hata

Aday bazen doğrudan SRC kursuna kayıt yaptırıyor ama hangi taşımacılık alanında çalışacağını netleştirmiyor. Oysa hedefiniz baştan belliyse doğru belgeye ilk seferde kayıt olmak hem zaman hem maliyet açısından daha mantıklıdır.

Tır Şoförlerinin Alması Gerekenler