Cevapla, anla, öğren.
34 soruluk SRC denemesinde soruları tek tek çözersiniz. İhtiyaç duyduğunuzda ipuçlarından yararlanabilir, cevabınızı verdikten sonra doğru seçeneği ve kısa açıklamasını görerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Güvenliğiniz için: Araç kullanırken ekrana dokunmayın. Bu denemeyi molada, serviste ya da evde çözün.
100 üzerinden puanınız
Soru özeti
1. Aşağıdakilerden hangisine suni solunum yapılır?
A) Kalbi düzensiz çalışana
B) Normal solunum faaliyeti yapana
C) 5 dakika önce solunumu durana
D) Yarım saat önce solunumu durana
İpucu: Beyin oksijensizliğe birkaç dakika dayanabilir; bu süre içinde müdahale edilmelidir.
Açıklama: Solunumu kısa süre önce, örneğin 5 dakika önce durmuş kişiye yapay solunum yapılır. Normal nefes alan kişiye yapay solunum yapılmaz; çok uzun süre önce solunumu durmuş kişide ise beyin hasarı geri dönüşsüz olabilir.
2. Aşağıdakilerden hangisi bilinci kaybolmuş bir kazazedenin solunum yolunu tıkayarak boğulmasına sebep olur?
A) Başın arkaya giderek soluk yolunu tıkaması
B) Dilin gevşeyerek soluk yolunu tıkaması
C) Bilinç kaybı nedeniyle vücudun kasılması
D) Bilinç kaybı nedeniyle çenesinin kasılması
İpucu: Bilinç kaybolduğunda kaslar gevşer; ağız içindeki bir organ geriye kayabilir.
Açıklama: Bilinci kapalı kazazedede dil gevşeyerek geriye kayar ve soluk yolunu tıkayabilir. Bu yüzden baş geri-çene yukarı pozisyonu verilerek hava yolu açık tutulur.
3. Aşağıdakilerden hangisi sara krizinde yapılan ilk yardım uygulamaları arasında yer almaz?
A) Kilitlenmiş çene ve eller açılır
B) Yabancı herhangi bir madde koklatılmaz
C) Kanama varsa durdurulur
D) Aşırı kontrolsüz hareketleri gözlemlenir
İpucu: Kriz sırasında kişinin vücuduna güç uygulamak yaralanmalara yol açar.
Açıklama: Sara krizinde kişinin kilitlenmiş çenesi ve elleri zorla açılmaz, ağzına bir şey sokulmaz ve bir şey koklatılmaz. Yapılması gereken; çevredeki tehlikeleri uzaklaştırmak, kanama varsa durdurmak ve krizi gözlemlemektir.
4. Kulak, burun, ağız ve anüs gibi organlardaki kanama türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Solunum yolu kanamaları
B) Doğal deliklerden olan kanamalar
C) Dış kanamalar
D) İç kanamalar
İpucu: Vücudun dışa açılan doğal boşluklarından gelen kanamalar.
Açıklama: Kulak, burun, ağız ve anüs gibi doğal deliklerden gelen kanamalara doğal deliklerden olan kanamalar denir. Bu kanamalar bazen iç yaralanmanın belirtisi olabilir; bu yüzden ciddiye alınmalıdır.
5. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa göre aşağıdakilerden hangisi taşımacının yükümlülükleri arasında değildir?
A) Teknik şartlara uymayan taşıtların trafiğe çıkmasına engel olmak
B) Taşıt kartları olmayan ve sorumluluk sigortası bulunmayan bulunmayan taşıtları trafiğe çıkarmamak
C) Güzergâh mesafesini dikkate alarak yeteri kadar şoför bulundurmak
D) Şoförlerin kimlik belgelerini yanına alıp almadıklarını kontrol etmek
İpucu: Taşımacının kontrol yükümlülüğü aracın ve şoförün mesleki uygunluğuyla ilgilidir.
Açıklama: Taşımacılar teknik şartlara uymayan, taşıt kartı ya da sorumluluk sigortası bulunmayan taşıtların trafiğe çıkmasını engeller ve yeterli sayıda şoför bulundurur. Şoförlerin kimlik belgelerini yanlarına alıp almadıklarını kontrol etmek ise bu yükümlülükler arasında sayılmaz.
6. Aşağıdakilerin hangisi ilk yardımcının özelliklerinden biridir?
A) 112 acil çağrı merkezini bilgilendirerek ilk müdahaleyi yapmak
B) Acil yardım sırasında verilecek ilaçları bilmek
C) Kazazedeye tıbbi müdahaleyi yapabilecek bilgiye sahip olmak
D) Çevredekileri yok sayarak hızlıca hastaya müdahale etmek
İpucu: İlk yardımcı ilaç ya da tıbbi tedavi uygulamaz; profesyonel yardımı çağırır ve ilk müdahaleyi yapar.
Açıklama: İlk yardımcı 112'yi bilgilendirir ve sağlık ekibi gelene kadar ilk müdahaleyi yapar. İlaç bilgisi ve tıbbi müdahale yetkisi ise sağlık personeline aittir.
7. Aşağıdakilerden hangisi solunumun kontrolünde uygulanan yöntemdir?
A) Bak-dinle-hisset
B) Ayna, saat veya gözlük camı ile bak
C) Bak-dinle-gör
D) Dinle-haber et
İpucu: Göğüs hareketine bakılır, nefes sesi dinlenir, yanakta nefes hissedilir.
Açıklama: Solunum, bak-dinle-hisset yöntemiyle yaklaşık 10 saniye boyunca kontrol edilir. Göğsün inip kalkmasına bakılır, nefes sesi dinlenir ve nefes yanakta hissedilmeye çalışılır.
8. Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın amacı değildir?
A) Şoku önlemek
B) Kanamayı durdurmak
C) Solunum ve dolaşımı normale döndürmek
D) Tedavi etmek
İpucu: İlk yardım hayatı korur; tedavi sağlık personelinin işidir.
Açıklama: Şoku önlemek, kanamayı durdurmak, solunum ve dolaşımı sürdürmek ilk yardımın amaçlarıdır. Tedavi etmek ise ilk yardımın amacı değildir.
9. Ağızdan ağıza kazazedeye suni solunum yoluyla nefes verirken kazazedede, aşağıdaki durumlardan hangisi gözlemlenir?
A) Kalp çalışması
B) Göğüs hareketleri
C) Nabız atışları
D) Dudak hareketi
İpucu: Verilen hava akciğerlere ulaşırsa göğüste bir hareket gözlenir.
Açıklama: Ağızdan ağıza yapay solunumda verilen havanın akciğerlere ulaştığı, göğüs kafesinin kalkmasından anlaşılır. Göğüs kalkmıyorsa hava yolu açıklığı yeniden kontrol edilmelidir.
10. Aşağıda verilenlerden hangisi ilk yardımın amaçları arasında yer almaz?
A) Durumun kötüye gitmesini önlemek
B) Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
C) İyileşmeyi kolaylaştırmak
D) Tedavi etmek
İpucu: İlk yardımcı hayat kurtarır ve durumu korur; ilaç ve tıbbi müdahale ise sağlık personelinin işidir.
Açıklama: İlk yardımın amaçları hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, durumun kötüleşmesini önlemek ve iyileşmeyi kolaylaştırmaktır. Tedavi etmek ise ilk yardımın değil, sağlık personelinin görevidir.
11. Ani olarak hastalanan veya kazaya uğrayan kimseye tıbbi tedavisi yapılıncaya kadar anında ve olay yerinde, mevcut imkânlardan yararlanarak yerine getirilen İLAÇSIZ MÜDAHALE aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
A) Tedavi
B) Sağlık
C) Hastalık
D) İlk yardım
İpucu: Tanımdaki 'ilaçsız müdahale' ve 'tıbbi tedavi yapılıncaya kadar' ifadeleri belirleyicidir.
Açıklama: Ani hastalanan ya da kazaya uğrayan kişiye, tıbbi yardım gelene kadar olay yerinde mevcut imkânlarla yapılan ilaçsız müdahaleye ilk yardım denir. Tedavi ise sağlık personelinin yaptığı tıbbi uygulamadır.
12. Aşağıdakilerden hangisi yaralanmalarda yapılması gereken ilk yardım uygulamalarındandır?
A) Yaraya saplanan yabancı cisimlerin çıkarılması
B) Yarada kanama varsa durdurulması
C) Yara içinde kurcalanması
D) Yaranın üzerinin temiz pamukla kapatılması
İpucu: Yaralanmada ilk öncelik kan kaybını önlemektir.
Açıklama: Yaralanmalarda kanama varsa öncelikle durdurulur. Yaraya saplanan cisimler çıkarılmaz, yara kurcalanmaz ve pamukla kapatılmaz; pamuk yaraya yapışarak enfeksiyon riskini artırır.
13. Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın öncelikli amaçlarındandır?
A) Kazazedenin tedavi edilmesi
B) Araçtaki hasar durumun belirlenmesi
C) Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesinin sağlanması
D) Hasta yakınlarının aranması
İpucu: İlk yardım tedavi değildir; hayatı korumaya yöneliktir.
Açıklama: İlk yardımın öncelikli amacı kazazedenin yaşamsal fonksiyonlarının sürdürülmesini sağlamaktır. Tedavi sağlık personelinin işidir.
14. Aşağıdakilerden hangisi TOPLARDAMAR KANAMASININ özelliklerinden biridir?
A) Kanın renginin açık olması
B) Kısa sürede çok kan kaybedilmesi
C) Kan akışının yavaş olması
D) Kanamanın fışkırır tarzda olması
İpucu: Toplardamarlar kanı kalbe düşük basınçla geri taşır.
Açıklama: Toplardamar kanamasında kan koyu renklidir ve yavaş, sürekli bir şekilde akar. Fışkırarak akan, açık renkli ve kısa sürede çok kan kaybettiren kanama ise atardamar kanamasıdır.
15. Aşağıdakilerden hangisi ATARDAMAR (arter) kanamasının özelliklerindendir?
A) Kanın fışkırarak akması
B) Kanın kısa sürede pıhtılaşması
C) Kanın yavaş akması
D) Kanın sızıntı şeklinde akması
İpucu: Atardamarlar kanı kalpten basınçla pompalar.
Açıklama: Atardamar kanamasında kan, kalbin pompalamasına bağlı olarak fışkırarak ve kesik kesik akar; rengi açık kırmızıdır. Sızıntı şeklinde akan kanama kılcal damar, yavaş ve sürekli akan kanama ise toplardamar kanamasıdır.
16. Kazazedenin değerlendirilmesinde ilk yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bilinç durumunu değerlendirmek
B) Solunumu değerlendirmek
C) Dolaşımı değerlendirmek
D) Yaraların ağırlık düzeyini değerlendirmek
İpucu: Değerlendirme kazazedenin tepki verip vermediğinin anlaşılmasıyla başlar.
Açıklama: Kazazedenin değerlendirilmesinde ilk yapılacak iş bilinç durumunu kontrol etmektir. Ardından hava yolu, solunum ve dolaşım sırasıyla değerlendirilir.
17. Öksürükle birlikte kazazedenin ağzından açık kırmızı renkte köpüklü kan geliyorsa aşağıdaki organlardan hangisi yaralanmış olabilir?
A) Bağırsak
B) Böbrek
C) Akciğer
D) Pankreas
İpucu: Açık kırmızı ve köpüklü kan, havayla karışmış kandır.
Açıklama: Öksürükle birlikte ağızdan açık kırmızı renkte köpüklü kan gelmesi akciğer yaralanmasının belirtisidir. Kazazede yarı oturur pozisyona alınmalı ve 112 aranmalıdır.
18. İlk yardım temel uygulamalarından aşağıdakilerden hangisi ilk önce yapılmalıdır?
A) Bildirme
B) Kurtarma
C) Koruma
D) Kodlama
İpucu: İlk yardımın temel uygulamaları KBK kısaltmasıyla hatırlanır ve ilk harf önce gelir.
Açıklama: İlk yardımın temel uygulamaları koruma, bildirme ve kurtarmadır. Önce olay yeri güvenli hâle getirilerek ilk yardımcı ve kazazede korunur, ardından 112 aranır, en son kurtarma yapılır.
19. Solunumu veya kalbi durmuş kişiye: yapay solunumla akciğerlere hava gitmesini, kalp masajıyla da tekrar kan pompalanmasını sağlamak için yapılan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
A) Temel yaşam desteği
B) Acil yardım
C) İlk yardım
D) Koma
İpucu: Kalp masajı ve yapay solunumun birlikte uygulandığı hayat kurtarıcı uygulama.
Açıklama: Solunumu ya da kalbi durmuş kişiye yapay solunumla akciğerlere hava, kalp masajıyla da dolaşıma kan sağlanması uygulamasına temel yaşam desteği denir.
20. Aşağıdakilerden hangisi iç kanama belirtilerindendir?
A) Halsizlik – soğuk terleme – darbe alınan yerde sertlik
B) Kalpte çarpıntı – heyecanlılık – yüzde kızarma
C) Vücut sıcaklığında artma – konuşmada zorluk
D) Sıcak terleme – ateşin artması
İpucu: İç kanamada kan kaybı dışarıdan görülmez; belirtiler şok tablosuna benzer.
Açıklama: Halsizlik, soğuk terleme ve darbe alınan bölgede sertlik iç kanamanın belirtilerindendir. Ayrıca hızlı ve zayıf nabız, solukluk ve susuzluk hissi görülebilir.
21. Başa alınan darbe sonucu kulak veya burundan kan geliyorsa aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
A) Kazazede oturtulur, kulağına pamuk tıkanır
B) Kazazede sırtüstü yatırılır, ayakları yukarı kaldırılır
C) Kazazedenin kan akan bölgesi altta kalacak şekilde yan yatırılır ve kanama engellenmez
D) Kazazedenin kan akan bölgesi üstte kalacak şekilde yan yatırılır ve kanama engellenir
İpucu: Kafa içinden gelen kanama durdurulmaya çalışılmaz, dışarı akmasına izin verilir.
Açıklama: Başa alınan darbe sonucu kulak ya da burundan kan geliyorsa kazazede, kan akan taraf altta kalacak şekilde yan yatırılır ve kanama engellenmez. Kulağa pamuk tıkamak kafa içi basıncı artırabilir.
22. Baş yaralanmalarında kulak veya burundan kan geliyorsa sebebi ne olabilir?
A) Tansiyon düşmesi
B) Mikroplara bağlı hastalık
C) Beyinde hasar sonucu olan kanama
D) Yaralının şoka girmesi
İpucu: Kafa darbesinden sonra kulak ya da burundan gelen kan, kafa içinde bir yaralanmaya işaret edebilir.
Açıklama: Baş yaralanmalarında kulak ya da burundan kan gelmesi beyinde hasar sonucu oluşan bir kanamanın belirtisi olabilir. Bu durumda kanama durdurulmaya çalışılmaz, kazazede kanayan taraf altta kalacak şekilde yan yatırılır ve 112 aranır.
23. Omurga yaralanması olan kazazede, uygun şekilde taşınmazsa hangisi meydana gelir?
A) Vücut sıcaklığının artması
B) Bulantı ve kusma
C) Felç
D) Sırt ve bel ağrısı
İpucu: Omurilik hasar görürse vücudun belirli bölümleri hareket edemez hâle gelir.
Açıklama: Omurga yaralanması olan kazazede uygun şekilde taşınmazsa omurilik zarar görebilir ve kalıcı felç gelişebilir. Bu yüzden baş-boyun-gövde ekseni korunarak, en az üç kişiyle taşınmalıdır.
24. İlk yardımda solunumun durduğu nasıl anlaşılır?
A) Hasta bilincini kaybetmişse
B) Deri kül rengi olmuşsa
C) Göz bebekleri çok büyümüşse
D) Bak-Dinle-Hisset yöntemiyle, göğüs kafesinde hareketsizlik varsa
İpucu: Solunum, göğüs hareketine bakarak, nefesi dinleyerek ve hissederek kontrol edilir.
Açıklama: Solunumun durduğu, bak-dinle-hisset yöntemiyle göğüs kafesinin hareket etmediği ve nefes sesinin alınamadığı görülerek anlaşılır. Bilinç kaybı ya da deri rengi tek başına solunum durmasını göstermez.
25. Aşağıdakilerden hangisi, kesik yaralanmalarında ilkyardım önlemidir?
A) Yara üzerini tentürdiyotlu pamukla sarmak
B) Yara kenarlarını birbirine yaklaştırarak sarmak
C) Kesilen bölgenin kalp seviyesinin altında kalmasını sağlamak
D) Müdahalede bulunulmadan sağlık kuruluşuna sevk etmek
İpucu: Kesik yarada kanamayı azaltmak ve iyileşmeyi kolaylaştırmak için yara kenarları bir araya getirilir.
Açıklama: Kesik yaralanmalarda yara kenarları birbirine yaklaştırılarak temiz bir bezle sarılır. Böylece kanama azalır ve yara mikroplara karşı korunur.
26. Uyluk kemiği kırığı tespit edilirken vücudun hangi bölümleri arasına tespit malzemesi yerleştirilir?
A) Kalça ile diz kapağı arasına
B) Kalça ile topuk arasına
C) Koltuk altı ile topuk arasına
D) Koltuk altı ile diz arasına
İpucu: Uyluk kemiği uzun bir kemiktir; tespit, gövdeden ayağın ucuna kadar uzanmalıdır.
Açıklama: Uyluk kemiği kırığında atel, koltuk altından topuğa kadar uzanacak şekilde yerleştirilir. Böylece kalça ve diz eklemleri de sabitlenir, kırık uçlarının hareket etmesi önlenir.
27. Taşımada yaralılar için sedye kullanımı konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Kolu kırılanları yatırarak taşımak için tercih edilir.
B) Sedye kullanımı her zaman tercih edilmelidir.
C) Sadece zehirlenme vakalarının taşınması gerekir.
D) Yaralıların taşınmasında sedye kullanılması gerekmez.
İpucu: Taşımada sedye kazazedeyi en az hareket ettiren yöntemdir.
Açıklama: Yaralıların taşınmasında mümkün olan her durumda sedye kullanılmalıdır. Sedye, kazazedenin vücudunu sabit tutarak yaralanmanın ağırlaşmasını önler.
28. Heimlich manevrası kimlere yapılmalıdır?
A) Öksürüğü olan kişilere
B) Solunum zorluğu çeken kişilere
C) Kısmi tıkanması olan kişilere
D) Tam tıkanması olan kişilere
İpucu: Kişi öksürebiliyor ya da konuşabiliyorsa hava yolu tamamen kapanmamıştır.
Açıklama: Heimlich manevrası, hava yolu tamamen tıkanmış, yani öksüremeyen, konuşamayan ve nefes alamayan kişilere uygulanır. Kısmi tıkanmada kişi öksürmeye teşvik edilir; bu aşamada manevra yapılmaz.
29. T.C. İçişleri Bakanlığı tarafından daha hızlı müdahale için 112 Acil Çağrı numarası ile tek numarada birleştirilen tüm acil çağrılar, aşağıdaki seçeneklerden hangisini kapsamaz?
A) Polis
B) Orman yangın ihbar
C) Sahil güvenlik
D) Doğalgaz
İpucu: 112'de birleştirilen hatlar acil sağlık, güvenlik ve yangın ihbarlarıdır.
Açıklama: 112 Acil Çağrı numarasında polis, jandarma, itfaiye, orman yangını, sahil güvenlik ve sağlık gibi acil hatlar birleştirilmiştir. Doğalgaz arızaları için ise 187 Doğalgaz Acil hattı ayrı olarak hizmet verir.
30. Kazazedenin hava yolunu açmak için kullanılan pozisyon aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şok pozisyonu
B) Yarı oturuş pozisyonu
C) Yarı yüzükoyun-yan pozisyon
D) Baş geri-çene yukarı pozisyonu
İpucu: Hava yolunu açmak için baş geriye, çene ise yukarı doğru hareket ettirilir.
Açıklama: Kazazedenin hava yolunu açmak için baş geri-çene yukarı pozisyonu uygulanır. Şok ve yarı oturuş pozisyonları farklı durumlarda kazazedeyi rahatlatmak için kullanılır.
31. Aşağıdakilerden hangisi birinci derecede nakil önceliği taşıyanlardan biri değildir?
A) Durumu ağır olan kanamalı yaralılar
B) Bilinci yerinde olmayıp şokta olanlar ve kalbi çalışmayanlar
C) Hava yolu tıkanan, solunumu durmuş olanlar ve solunum güçlüğü çekenler
D) Omurga ve kaburga kırıkları olanlar
İpucu: Birinci derece öncelik, hayati fonksiyonları doğrudan tehdit altında olanlara verilir.
Açıklama: Hava yolu tıkanan, solunumu durmuş, ağır kanaması olan ve şokta olan kazazedeler birinci derecede nakil önceliği taşır. Omurga ve kaburga kırığı olanlar ise ikinci derece öncelikli gruptadır.
32. Aşağıdaki yaralanma hangisinde şok durumlarının ŞOK pozisyonu vermek sakıncalıdır?
A) Tansiyonu düşük ve nabız alınamayanlarda
B) El bileğinde açık kırık olanlarda
C) Burnunda ve kulağında kanama olanlarda
D) Bacağında kanama olanlarda
İpucu: Kafa yaralanmalarında başın aşağıda kalması kafa içi basıncı artırabilir.
Açıklama: Burnunda ve kulağında kanama olan, kafa yaralanmasından şüphelenilen kazazedeye şok pozisyonu verilmez. Bacakların yükseltilmesi kafa içi basıncı artırarak durumu ağırlaştırabilir.
33. Kazazedede solunum değerlendirmesi nasıl yapılmalıdır?
A) Hastanın ağzına bakılarak
B) Bak-Dinle-Hisset yöntemiyle
C) "İyi misiniz "diye sorularak
D) Şah damarından nabzına bakılarak
İpucu: Solunum; göğse bakarak, nefesi dinleyerek ve hissederek kontrol edilir.
Açıklama: Kazazedede solunum, bak-dinle-hisset yöntemiyle yaklaşık 10 saniye boyunca değerlendirilir. Şah damarından nabız almak ise dolaşımın değerlendirilmesidir.
34. Hangisi burun kanamalarında yapılan ilk yardım uygulamaları arasında yer almaz?
A) Kazazede oturtulur.
B) Burnun içine doğru bez itilerek tampon yapılır.
C) Baş hafif öne eğik, burun kanatlarına 5 dakika bası uygulanır.
D) Kanama durmazsa doktora gitmesi sağlanır.
İpucu: Burun içine bir şey itmek kanayan dokuyu tahriş eder.
Açıklama: Burun kanamasında kazazede oturtulur, başı hafifçe öne eğilir ve burun kanatlarına yaklaşık 5 dakika bası uygulanır. Kanama durmazsa doktora gidilir. Burun içine bez iterek tampon yapmak ise doğru bir uygulama değildir.
