Katar ağırlığı deyince gözünüzde yalnızca çekicinin ağırlığı canlanmasın. Hani “tır kaç ton geliyor?” dersiniz ya, mesele bundan biraz farklı. Katar ağırlığı; birbirine bağlı araçların izin verilen azami yüklü ağırlıklarının toplamını anlatır. SRC sürücüsüyseniz bu terimi cebinize koyun, karşınıza çıkar.
Taşıt Katarı Oluştururken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Katar ağırlığı nedir? sorusuna cevap bulduktan sonra katar oluşturulurken dikkat edilecek hususlar belirlenir. Trafikte çoğu zaman kamyon, traktör gibi iş makinelerine bağlı birden fazla treyler görebiliriz.
Taşıt katarı oluşturulurken şu faktörler dikkate alınmalıdır:
- Taşıma sınırı kapasitesi
- Gabari ölçüsü
- Maksimum Ağırlık (Yüklü- Yüksüz)
- Dingil Ağırlığı
Taşıma kapasitesi, bir aracın taşıyabileceği maksimum yükü belirtir. Taşıt katarı oluşturulurken traktörün taşıyabileceği güvenli yük kapasitesine dikkat edilmelidir.
⚠️ Katar Ağırlığı, Aracın Kantarda O An Çıkan Kilosu Değildir
Hani “kantara çıktım, 28 ton geldi; demek ki katar ağırlığım 28 ton” diye düşünülür ya, öyle değil. Yüklü ağırlık aracın o andaki gerçek ağırlığını anlatırken, katar ağırlığı mevzuattaki tanımıyla araç ve römorkun azami yüklü ağırlıklarının toplamıyla ilgilidir. İkisini birbirine karıştırırsanız hesabın ucu kaçar.
❌ Efsane
Katar ağırlığı dediğimiz şey sadece dorseye yüklediğimiz malın ağırlığıdır.
✅ Gerçek
Çekici (kafa), arkadaki dorse ve yüklediğiniz malın kantardaki toplamına katar ağırlığı denir.
Uzunluk ve Genişlik
Uzun ve geniş taşıt katarları özellikle şehir içi trafikte manevra kabiliyetini düşürür. Bu nedenle taşıt katarları genellikle şehirlerarası ve geniş güzergâhlarda kullanılmalıdır.
Araç Tiplerine Göre Katar Ağırlığı Sınırları
| Katar Tipi (Çekici + Römork) | Dingil Sayısı | Maksimum Ağırlık (Tonaj) |
|---|---|---|
| 2 Dingilli Çekici + 1 Dingilli Yarı Römork | 3 Dingil | 28 Ton |
| 2 Dingilli Çekici + 2 Dingilli Yarı Römork | 4 Dingil | 36 Ton |
| 3 Dingilli Çekici + 3 Dingilli Yarı Römork | 6 Dingil | 40 – 44 Ton |
Araç Ağırlığı
Katar ağırlığı nedir? sorusu kadar araç ağırlığıyla ilgili hususlar da önem taşır. Otoyol, maksimum araç ağırlığına göre hesaplanır. Taşıt katarı oluşturularak yük taşınırken uzunluk, genişlik ve yükseklik ile kütle hesabı yapılması gerekir. Taşıt katarı oluşturularak taşınan ürünün toplam tonajı, taşıma güvenliği kurallarına uygun olarak belirlenmelidir. Taşıt katarı yol üzerindeki yapılara zarar vermeden güvenli bir şekilde geçebilmesi için statik boşluk hesaplanmalıdır. Karayolu köprülerinin taşıma kapasitesi ve tünellerin yüksekliğine göre bir taşıt katarı oluşturulmalı, taşınacak yükün cinsi ve hacmi buna göre belirlenmelidir.
Katar Ağırlığı ile Beygir Gücü İlişkisi
Hem tırlar hem de kamyonlar, seyahat ettikleri araçlarla oluşturdukları Taşıt katarı ağırlığına uygun kapasitede motorlarla donatılmalıdır. Katar’daki ağırlık, her ülkede yürürlükte olan otoyol yasalarına göre belirlenir.
Taşıt katarının toplam ağırlığı arttıkça, aracın motor gücü ve tork kapasitesi de bu yükü güvenle çekebilecek seviyede olmalıdır. Yetersiz motor gücü; fren mesafesinin uzamasına, yokuşlarda hız kaybına ve trafik güvenliğinin tehlikeye girmesine neden olur.
Katar Ağırlığı Nasıl Hesaplanır?
🚛 Katar Ağırlığı
Aracın tek başına kilosu değildir.
Çekici veya motorlu araç ile ona bağlı römorkun izin verilen azami yüklü ağırlıkları birlikte değerlendirilir. Şöyle düşünün; masada iki ayrı hesap var ama yolculuk birlikte yapılıyor.
⚖️ Yüklü Ağırlık
Aracın o andaki gerçek yükünü anlatır.
Araç, sürücü, yolcu ve taşınan eşyanın mevcut toplamıdır. Katar ağırlığıyla aynı şey değildir. SRC sınavında da günlük taşımacılıkta da bu ayrımı bilirseniz konu havada kalmaz.
Katar ağırlığı nedir? ve nasıl hesaplanır diye bakıldığında; katar ağırlığı, aracın maksimum yük ağırlığına göre hesaplandığı görülür. Bu, lisans bilgilerine dahildir. Böylece aracın toplam ağırlığının yanı sıra aracın maksimum yük ağırlığı da dikkate alınır. Hepsinden iyisi, standart bir yapının eklenmesiyle taşıt katarı daha fazla ağırlık sağlar.
Taşıt katarı da kısa mesafeler için birçok kişi tarafından kullanılıyor. Özellikle işçilerin bu şekilde taşındığı bilinmektedir. Katar ağırlığı nedir? sorusunun cevabına göre yerden en az 120 cm yükseklikte insanların elle tutabilmesi için bir tırabzan bulunmalıdır; Kutunun yan ve arka kapakları da 90 cm yüksekliğinde olmalıdır.
Bu koşullar altında, geçerli taşıma sınırının bir tonu başına iki ayakta yolcuya izin verilir. Ayrıca yük ve yolcuların refakatçi ile taşınması gerekiyorsa,
- Taşınma yükü bağlanmalı ve iyice yerleştirilmeli
- Arka ve yan ambar kapakları kapatılmalı,
- Taşınan kişiler ayrı koltukta oturmalıdır.
- Taşınan eşyanın üzerine kişi oturmamalıdır.
Traktör kamyonları bu kurallara göre yolcu taşıyabilir. Ayrıca şehir içi alanlarda ve geniş yollarda kullanım için de önceliklidir. Dar yollarda kullanılabilse de viraj almak büyük bir sorun teşkil eder ve tehlikelidir.
Katar’ın Maksimum Ağırlığı Ne Anlama Geliyor?
Etikette Taşıt katarı ağırlığı yoksa traktör araçlara bağlanamaz. Örneğin bir aracın maksimum yük kütlesi 2252 kg ve brüt ağırlık 3600 kg ise bu araca bağlanabilecek römorkun maksimum çekilebilir kütlesi 3600-2252:1348 kg’dır. Bu değer, römorkun maksimum yüklü ağırlığıdır.
ÖZETLE: azami yüklü araç ağırlığı + römork azami yüklü ağırlığı = katar ağırlığı.
- Araç satışından sonra devir işleminin sistemde nasıl göründüğünü merak ediyorsanız Sattığım Araç Nerede Görünür? yazımıza göz atabilirsiniz.
Kamyon Kaç Kg Taşıyabilir?
Biliyorsunuz, trafikte gördüğümüz her kasalı araca genelde kamyon deyip geçiyoruz. Hatta internette “kamyonlar en fazla 3.350 kilo taşır, zaten boş hali 3 tondur” gibi yazılar dolanıyor. İşte bu çok yaygın bir yanılgı ve bunu hemen düzeltelim. O bahsedilen sınır kamyon için değil, bizim “kamyonet” dediğimiz çok daha küçük araçlar için geçerlidir. Kamyon dediğimiz araç bambaşkadır.
Şöyle düşünün; hafta sonu pikniğine giderken hazırladığınız küçük bir sırt çantasıyla, aylarca sürecek bir seyahat için hazırlanan koca bir valizi aynı kefeye koyabilir misiniz? Koyamazsınız. Yani 3.5 tona kadar olan yükleri taşıyan o ufak araçlar bizim sırt çantamız, yani kamyonetimiz. İşin içine gerçek kamyon girdi mi, o koca valizin de ötesine geçeriz.
Peki gerçek bir kamyon kaç kilo taşır? Bu tamamen aracın altındaki tekerlek grubuna, yani dingil sayısına bağlı. İki dingilli standart bir kamyon tam 18 tona kadar yükle yola çıkabilir. Arkasında fazladan tekerlekleri olan üç dingilliler 25-26 tonu, dört dingilli o koca hafriyat kamyonları ise 32 ton ağırlığı sırtlanabiliyor. Aradaki fark gerçekten çok büyük.
Yani yolda yanınızdan geçen o büyük araçlara bakarken, taşıdıkları yükün üç beş bin kilo değil, asfalta meydan okuyan tonlarca ağırlıkta olduğunu artık daha net görüyorsunuz.
- Güncel kurs ücretlerini ve belge maliyetini merak ediyorsanız SRC fiyat bilgilerine göz atabilirsiniz.
Kamyonet Kantara Girer Mi?
SRC eğitimi alan sürücüler bilir; yük taşımacılığında mesele aracı yürütmekle bitmez. Aracın taşıma sınırını, dingil yükünü, gabarisini ve katar ağırlığını bilmeniz gerekir. Çünkü kantara geldiğinizde “ben böyle hesaplamamıştım” demek işi çözmez.
Burada eski bilgiler internette hâlâ dolaşıyor. Güncel KGM açıklamasına göre azami yüklü ağırlığı 3.500 kg ve altında olan kamyonetler, ağırlık ve boyut kontrolü için Karayolları Denetim İstasyonlarına zorunlu girişten muaf tutuluyor.
Ama “kamyonetim var, beni hiçbir zaman kontrol etmezler” diye düşünmeyin.
Uygunsuz veya düzensiz yükleme yaparak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü görülen kamyonetler görevliler tarafından denetime alınabiliyor.
🚐 3.500 kg ve altı kamyonet: Genel zorunlu girişten muaf.
⚠️ Uygunsuz yükleme varsa: Denetime alınabilir.
🚛 Kamyon ve çekici + yarı römork: Ağırlık ve boyut kontrolü kapsamındadır.
Yani tabelayı görünce araç sınıfınızı ve ruhsattaki değeri bilmeniz gerekiyor. Tahminle hareket etmeyin.
- Aracınızı uzun süre kullanmayacaksanız, akünün ne kadar dayanacağını öğrenmek için Araba Kaç Gün Çalışmazsa Akü Biter? yazımıza göz atabilirsiniz.
