Ticari yük ve yolcu taşımacılığında çalışan sürücülerin araç kullanma, mola ve dinlenme süreleri kanunla sınırlandırılmıştır. Bu kuralların temel amacı, sürücü yorgunluğunu azaltmak, trafik güvenliğini artırmak ve uzun süreli direksiyon başında kalmaktan kaynaklanan kazaların önüne geçmektir.

Peki bu çalışma ve dinlenme süreleri nasıl işliyor? En temel kural şu: Sürücüler 4,5 saatlik kesintisiz araç kullanımının ardından en az 45 dakika mola vermek zorunda. Bu mola istenirse 15+30 dakika şeklinde de bölünebilir.

Günlük sürüş süresi normal şartlarda 9 saati geçemez. Ancak AETR kurallarına göre haftada en fazla iki kez bu süre 10 saate çıkarılabiliyor. Haftalık sürüş süresi ise 56 saatle sınırlı. Ayrıca birbirini takip eden iki haftalık toplam sürüş süresi de 90 saati aşamaz. Yani haftalık 56 saati doldurduysanız, ertesi hafta en fazla 34 saat kullanabilirsiniz. Bu kurallara uymamak hem cezai yaptırımlara hem de güvenlik risklerine yol açar.

SRC1, SRC2, SRC3 ve SRC4 belgelerinin tümü için gerekli olan bir derstir.

Src1, Src2, Src3 ve Src4 belgelerinin tümü için gerekli olan bir derstir. Çalışma ve Dinlenme Süreleri dersi ile sürücüler doğru tutum ve davranışlar kazanarak gerek yurt içinde, gerekse yurt dışında daha güvenli ve huzurlu bir şekilde şoförlük mesleğini yapmaktadır.
Değerli sürücüler, bu dersi dinlerken hem yeni bilgi, tutum ve davranışlar kazanacaksınız, hem de önceki deneyim ve yaşantılarınızı sınıf ortamında paylaşarak diğer sürücü arkadaşlara da rehberlik yapmış olacaksınız. Önemli olan dersi önemsemek; bizde doğru yönde tutum değişikliği meydana getireceğine inanmamızdır. Yaptığımız hataları sürekli yeni bilgilerle değiştirip, bilgimizin kristal kalesini her defasında daha da yükselteceğimize inanıyorum.

Şoförlerin Uyması Gereken Temel Süreler

🚛 Araç Kullanma ve Mola Süreleri (Özet)

90 saat – Birbirini takip eden iki hafta boyunca kullanabileceğiniz azami toplam süre.

4,5 saat – Kesintisiz olarak kullanabileceğiniz azami sürüş süresi.

45 dakika – 4,5 saatlik sürüşten sonra vermeniz gereken asgari mola. (Dilerseniz 15+30 dakika şeklinde bölebilirsiniz.)

9 saat – Normal şartlarda günlük azami sürüş süresi.

10 saat – Haftada en fazla iki kez kullanabileceğiniz uzatılmış günlük süre.

56 saat – Bir hafta içinde kullanabileceğiniz azami sürüş süresi.

🛏️ Günlük ve Haftalık Dinlenme Süreleri (Özet)

6 × 24 saat – Yani 6 gün. Haftalık dinlenmeye en geç bu süre sonunda başlanmalıdır.

11 saat – Düzenli günlük dinlenme süresi. Kesintisiz olması şart.

3 + 9 saat – Bölünmüş günlük dinlenme seçeneği. İlk bölüm en az 3 saat, ikinci bölüm en az 9 saat olmalı.

9 saat – Azaltılmış günlük dinlenmenin alt sınırı. Haftada en fazla 3 kez uygulanabilir.

45 saat – Düzenli haftalık dinlenme süresi. Bu süre, önceki haftanın sonundan itibaren başlar.

24 saat – Azaltılmış haftalık dinlenmenin alt sınırı. Bu süre de haftada en fazla bir kez kullanılabilir.

⚠️ Dikkat: Mola Süresinde Başka İş Yapılamaz

Sürücü, 4,5 saatlik araç kullanımından sonra günlük dinlenmeye başlamayacaksa en az 45 dakika mola vermelidir.

Bu süre yalnızca dinlenmek için kullanılmalıdır. Yükleme ve boşaltma yapmak, araç bakımıyla ilgilenmek, evrak düzenlemek veya başka bir işle meşgul olmak mola olarak değerlendirilmez.

Ayrıca 45 dakikalık mola, günlük 11 saatlik dinlenme süresinin yerine geçmez. AETR kapsamında mola önce en az 15 dakika, ardından en az 30 dakika olacak şekilde iki parçaya ayrılabilir.

Sürücüler 1 Günde Kaç Saat Araç Kullanmalı?

Günlük çalışma sürelerine kimler uymalıdır? Bu çalışma ve dinlenme süreleri her sürücüyü bağlamıyor. Aslında kurallar belirli bir ağırlık ve kapasitenin üzerindeki araçlar için geçerli. Yük taşıyan araçlarda azami ağırlığı 3,5 tonu geçenler, yolcu taşıyan araçlarda ise sürücü dahil 9 kişiden fazla kapasitesi olan ticari araçlar bu kapsamda. Yani minibüs, otobüs, kamyon ve çekiciler bu kurallara tabi.

Uluslararası taşımalarda ise işin içine bir de AETR hükümleri giriyor. AETR, Avrupa ülkeleri arasında geçerli olan ve sürüş süreleriyle dinlenme sürelerini daha da detaylandıran uluslararası bir anlaşma. Yurt içi taşımacılıkta farklı, yurt dışına çıkıldığında farklı kurallar devreye giriyor. Bu yüzden sadece Türkiye içinde mi çalıştığınız, yoksa uluslararası hatlarda mı görev yaptığınız da süreleri hesaplarken belirleyici oluyor.

Başvuru sürecinin nasıl ilerlediğini öğrenmek için SRC Belgesi Nasıl Alınır? yazımıza göz atabilirsiniz.

Günlük dinlenme sürelerinin kesintiye uğraması

1-Feribot veya Tren Yolculuğunda Günlük Dinlenme:

◆ Aracıyla birlikte feribot veya trende seyahat eden sürücüler için dinlenme kurallarında küçük bir esneklik var. Normalde günlük dinlenme süresinin bölünmeden geçirilmesi gerekir, ama burada durum farklı.

◆ Sürücünün araca binme ve araçtan inme işlemleri nedeniyle dinlenmesi en fazla iki kez kesilebilir. Bu kesintilerin toplamı 1 saati geçmemek kaydıyla. Bir de şart var: Sürücü, dinlenme süresi boyunca bir yatağa veya uygun bir yatma yerine erişebilmelidir.

◆ Bu istisna sadece düzenli günlük dinlenme süresi için geçerli. Haftalık dinlenme veya mola sürelerinde böyle bir esneklik yok. Yani feribot veya tren yolculuğu sırasında dinlenme bölünebiliyor ama bu durum haftalık dinlenmeyi etkilemiyor.

2-Olağanüstü Durumlar:

◆ Milli güvenliği veya kamu düzenini korumak için gerekli olduğu durumlarda yetkili makamlar tarafından günlük dinlenme süresi kesintiye uğratılabilir.

Sürücülerin Haftalık Dinlenme Süreleri

İlo sözleşmesi her çalışanın haftalık dinlenme hakkı olduğunu belirtir. Sürücülerinde haftalık dinlenme süresi AETR sözleşmesine göre düzenlenmiştir. Buna göre bir sürücü 6 gün çalıştıktan sonra en az 24 saat dinlenmesi gerekmektedir.

AETR’ ye göre şoförlerin her 24 saat içerisindeki 11 saatlik kesintisiz dinlenme süresi bölünmüş ise ne yapılır?

AETR‘ye göre, şoförlerin her 24 saatlik sürede en az 11 saatlik kesintisiz dinlenme süresi kullanması zorunludur. Bu süre iki veya üç parçaya bölünebilir, ancak bu durumda en az bir parçanın 9 saatlik kesintisiz dinlenme süresi olması gerekir.

Bölünmüş dinlenme sürelerinin uygulanmasında şu kurallara dikkat edilmelidir:

◆ 9 saatlik kesintisiz dinlenme: Bu dinlenme süresi, sürücünün normal olarak üslendiği yerden başka bir yerde kullanılmalıdır.

◆ Diğer dinlenme süreleri: 9 saatlik kesintisiz dinlenmenin dışında kalan dinlenme süreleri, sürücünün normal olarak üslendiği yerde veya araçta kullanılabilir.

◆ Toplam dinlenme süresi: Bölünmüş dinlenme süreleri toplamda en az 11 saat olmalıdır.

◆ Dinlenme sürelerinin kaydı: Bölünmüş dinlenme süreleri, sürücü tarafından dijital takograf cihazına kaydedilmelidir.

Örnek:

◆ Bir şoför, 10 saat araç kullandıktan sonra 3 saatlik bir dinlenme süresi kullanır. Bu dinlenme süresinin 2 saatini araçta, 1 saatini ise normal olarak üslendiği yerde kullanabilir.

◆ Daha sonra şoför 8 saat daha araç kullanır ve 8 saatlik bir dinlenme süresi kullanır. Bu dinlenme süresinin tamamını normal olarak üslendiği yerde kullanmalıdır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

◆ Bölünmüş dinlenme süreleri, sürücünün yorgunluğunu ve dikkat dağınıklığını artırabileceğinden, mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.

◆ Bölünmüş dinlenme süreleri kullanıldığında, 9 saatlik kesintisiz dinlenmenin önce yapılması tavsiye edilir.

◆ AETR kurallarına uymak ve dinlenme sürelerine dikkat etmek, kazaları önlemede ve can güvenliğimizi korumada önemli rol oynar.

İki Haftalık Toplam Sürüş Süresi Ne Kadar?

Sürücülerin herhangi iki ardışık haftadaki toplam sürüş süresi 90 saati geçemez. Ayrıca tek bir haftada da en fazla 56 saat araç kullanılabiliyor.

Örnekle açıklayalım: Diyelim ki ilk hafta 56 saatin tamamını kullandınız. O zaman ikinci hafta en fazla 34 saat kullanabilirsiniz, çünkü iki haftanın toplamı 90 saati aşmamalı.

Ama bu 56 ve 34 saat şeklinde olmak zorunda değil. Mesela ilk hafta 45, ikinci hafta 45 kullanabilirsiniz ya da ilk hafta 50, ikinci hafta 40 gibi farklı dağılımlar da mümkün. Yeter ki hiçbir hafta 56 saati aşmasın ve iki haftanın toplamı 90 saati geçmesin. Önemli olan bu iki sınırı birlikte korumak.

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

◆ Her iki haftada da en az 24 saatlik haftalık dinlenme süresi kullanılmalıdır.

◆ Haftalık dinlenme süresi birinci veya ikinci haftada kullanılabilir, ancak iki haftada toplamda en az 48 saat olması gerekir.

◆ Birleşik 2 haftalık araç kullanma süresi, sürücünün yorgunluğunu ve dikkat dağınıklığını artırabileceğinden, mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.

◆ AETR kurallarına uymak ve dinlenme sürelerine dikkat etmek, kazaları önlemede ve can güvenliğimizi korumada önemli rol oynar.

◆ Ekonomik Araç Kullanımı: srcbelgesi.com/ekonomik-arac-kullanimi/

SRC Belgesi sınavlarında AETR Konvansiyonu Çalışma ve Dinlenme Süreleri ile ilgili olarak karşınıza en az iki adet soru gelecektir. SRC sınavları 60 dakika sürmektedir.

Değerli sürücüler, unutmayınız! “STRESSİZ SÜRÜCÜLÜK KAZA RİSKİNİ AZALTIR.”