4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında yer alan tehlikeli madde taşımacılığında, Turuncu plakaların kullanılması zorunludur. Tehlikeli madde turuncu plaka levhası, Adr kapsamında cilt 2 bölün 5.3.2.2.1’ yer alan şekilde tehlikeli malzeme taşıyan araç bölümlerinde bulunması zorunlu olan uyarı levhasıdır. Bu levhalar turuncu renkte, dikdörtgen olması gerekirken 2 tane takılması gerekir. Bu maddelerin bulunduğu ünitede dikey düzleme 90 derece olacak şekilde ön ve arka yüzeylere yerleştirilmelidir. Aynı zamanda bakıldığı zaman tehlike madde turuncu levha açık bir şekilde görünür olması şarttır.
Aşağıda yer alan bilgiler Src 5 Belgesi eğitimlerinde tüm detayları tehlikeli madde taşıyacak sürücü adaylarına öğretilir.
Turuncu Renkli Plakanın Özellikleri:
- Reflektörlü olacaktır.
- 15 dakikalık yangın girdabına karşı dayanıklı olacaktır.
- Boyutları 30 cm x 40 cm ya da yüzey alanı küçükse 30 cm x 12 cm de olabilir.
- Her araçta en az iki 2 adet turuncu plaka olmalıdır.
- ÖNEMLİ NOT:
- UN 1202 (Dizel Yakıt),
- UN 1203 (Benzin),
- UN 1223 (Kerosen) aynı araç içinde taşınıyor ise parlama noktası düşük olan madde UN 1203 plakasının takılması yeterlidir.
- Ek Bilgi: Turuncu renkli plakanın üst yarısında bulunan numaralar (örn. 33) maddenin
tehlikesini bildirir. Alt tarafında bulunan dört basamaklı numaralar ise maddenin
özelliğini belirtir.
Tehlikeli Madde Turuncu Levha Genel Hükümleri
Tehlikeli madde taşıyan araçlarda güvenliği üst eviyelere çıkarmak için T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ilgili yönetmeliklerle belirlenen işaret, levhaların kullanılması zorunlu kılınmıştır. Genel hükümler arasında, bu turuncu levhaların tabanı 40 cm, genişlik 15 mm, yüksekliğinin 30 cm olması ve reflektörlü olmaları zorunlu kılınmıştır. Tehlikeli madde turuncu levhanın yapımında kullanılan malzemenin ise hava sirkülasyonun dirençli ve 15 dakika süresince aleve maruz kaldığında yerinden çıkmaması şartı bulunmaktadır. Bunun yanında bu levhalar 15mm kalınlığında siyah bir yatay çizgi ile ortadan bölünmüş olması şartı vardır.
Bununla beraber aracın büyüklüğü yukarıda belirlenen ölçülerde bir turuncu levha takımına izin vermeyecek şekilde bir yüzey alanına sahipse, levhanın formu, tabanı 300 mm, siyah kenarı 10mm,yüksekliği 120mm. Kadar azaltılabilir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliği ile tehlikeli madde turuncu levha, tehlikeli malzeme taşıyan ünitelerin ön ve arka yüzeyinde bulunmasındaki amaç; güvenliği üst seviyelere çıkarmaktır. Çünkü yapısı ve taşıma anındaki konumu itibari ile risk içeren bu malzemeler, patlayıcı, yanıcı veya zehirli olabileceğinden dolayı olası bir kaza anında güvenlik üst seviyelere çıkarılmalıdır.
Tehlikeli Madde İşaretlerini Görmek için srcbelgesi.com/tehlikeli-madde-isaretleri/ sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Tehlikeli madde turuncu levha; Adr kapsamında ambalajlı olan tehlikeli maddenin taşındığı aracın tenteli, kasalı veya kapalı kasa olmasına göre uygun bulunmalıdır. Ayrıca reflektör renginini parlaklık faktörü belirlenmiş standartlara uygun olması gerekir. Bunun yanında takılacak aracın durumuna göre katlanabilir bir panele takılması gerekiyorsa, takılan tutamaçların sevkiyat ve özellikle darbe anında gevşemeyecek, bükülmeyecek tasarlanmış olması önemlidir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belirlenen kriterlerde olması can ve mal güvenliği için ayrıca elzem bir konudur.
Örnekler;
BASINÇ VEYA KİMYASAL TEPKİMEYE BAĞLI OLARAK GAZ YAYILMASI
20 boğucu gaz veya ilave risk taşımayan gaz
22 soğutulmuş sıvılaştırılmış gaz, boğucu
223 soğutulmuş sıvılaştırılmış gaz, yanıcı
225 soğutulmuş sıvılaştırılmış gaz, yükseltgen (yangını yoğunlaştıran)
YANICI SIVI (BUHAR) VE GAZ VEYA KENDİLİĞİNDEN ISINAN SIVI
30 yanıcı sıvı (23˚C ile 60˚C (dahil) arasında parlama noktasına sahip) veya 60˚C üzerinde parlama noktasına sahip erimiş haldeki yanıcı sıvı veya katı, parlama noktasına eşit veya üzerinde bir sıcaklığa ısıtılmış, veya kendiliğinden ısınan sıvı
323 su ile tepkimeye giren, yanıcı gazlar çıkaran yanıcı sıvı
X323 su ile tehlikeli şekilde tepkimeye giren, yanıcı gazlar çıkaran yanıcı sıvı
33 çok yanıcı sıvı (parlama noktası 23˚C’nin altında)
333 piroforik sıvı
X333 suya karşı tehlikeli şekilde tepkime veren piroforik sıvı
