Araç Periyodik Bakım Listesi: Neler Kontrol Edilir?

Periyodik bakım nedir? Araç periyodik bakımı, aracın güvenli, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılabilmesi için üreticinin belirlediği kilometre veya zaman aralıklarında yapılan kontroller, ayarlar ve parça değişimlerinin tümüdür.

Her aracın bakım programı birbirinden farklıdır. Bakım zamanı; marka, model, motor tipi, aracın yaşı ve hatta kullanım koşullarına göre değişebilir. Bu yüzden sadece genel kilometre bilgilerine güvenmek yerine, aracın kullanım kılavuzundaki tabloyu ve yetkili servisin önerilerini dikkate almak daha doğru olur. Bakımı zamanında yaptırmak, hem güvenliği artırır hem de ileride çıkabilecek büyük masrafların önüne geçer.

Trafikte hem sürücülerin hem de yayaların güvenliğini yakından ilgilendiren konulardan en önemlisi, trafik kurallarının yanı sıra trafiğe çıkan araçların periyodik bakım listesidir. Belli bir süre zarfında ve belli bir kilometre yol yapan araçlar, arızalanmasa bile rutin kontrolden geçirilmeli ve periyodik bakımları ihmal edilmemelidir. Çünkü zamanla kullanılan aracın parçaları aşınabilir veya eskiyebilir.

Bu durumda işlevini tam olarak yapamayan parçalar, aracın diğer önemli olan ve sağlıklı çalışan parçalarına ve hatta aracın motoruna zarar verebilir. Bakımı ihmal edilen araç ise sürücüyü istenmeyen bir zamanda yolda bırakabilir. Hatta fren ve lastik gibi önemli bölgeler zarar görmesi halinde sonu ölümlü olabilecek kazalara yol açabilir. Periyodik bakım listesi src belgesi derslerinde araç bilgisi ve ekonomik araç kullanma konusunda verilmektedir.

Araç Kullanılmadan Önce Neler Kontrol Edilmeli?

🚛 Sürücünün Sefer Öncesi Kontrolleri

Yola çıkmadan önce aracın güvenli olup olmadığını gözle kontrol etmek, her sürücünün alışkanlık haline getirmesi gereken bir sorumluluk. İşte en önemli başlıklar:

◆ Lastiklerde hava basıncı, kesik, şişlik veya herhangi bir hasar var mı?

◆ Farlar, sinyaller, stop lambaları ve dörtlü ikaz sistemi çalışıyor mu?

◆ Gösterge panelinde herhangi bir arıza veya uyarı lambası yanıyor mu?

◆ Dikiz aynaları, camlar ve görüş alanı temiz ve engelsiz mi?

◆ Silecekler ve cam yıkama suyu çalışır durumda mı?

◆ Aracın altını kontrol edin: Yağ, yakıt veya soğutma sıvısı kaçağı var mı?

◆ Fren ve direksiyon sisteminde olağandışı bir durum fark ediliyor mu?

◆ Emniyet kemerleri, kapılar ve yük bölümü bağlantıları sağlam mı?

Bu kontrollerde bir eksiklik veya arıza tespit edilirse, araç sefere çıkarılmadan önce sorun giderilmelidir.

🔧 Serviste Yapılan Periyodik Bakımlar

Sürücü kontrollerinin yanı sıra, aracın düzenli aralıklarla yetkili serviste aşağıdaki bakımlardan geçmesi gerekir:

◆ Motor yağı ve yağ filtresi

◆ Hava, yakıt ve polen filtreleri

◆ Fren balataları, diskler, hortumlar ve fren hidroliği

◆ Lastikler, rot ve balans sistemi

◆ Akü ve şarj sistemi

◆ Motor soğutma sıvısı

◆ Şanzıman ve aktarma organları

◆ Direksiyon ve süspansiyon sistemi

◆ Kayışlar, hortumlar ve bağlantılar

◆ Egzoz, emisyon, DPF ve AdBlue sistemi

◆ Klima ve havalandırma sistemi

◆ Araç üreticisinin belirlediği diğer parçalar

Periyodik bakımlar, aracın ömrünü uzatır, sürüş güvenliğini artırır ve beklenmedik arızaların önüne geçer. Bu işlemler sürücünün günlük kontrollerinin yerine geçmez, tamamlayıcısıdır.

Araç Bakım Aralıkları Neye Göre Değişir?

Araç bakım aralıkları tek bir kalıba sığmıyor. Pek çok faktöre göre değişiklik gösteriyor. İşte en başta gelenler:

◆ Aracın markası ve modeli

◆ Motor tipi (benzinli, dizel, hibrit, elektrikli)

◆ Motor ve şanzıman yapısı

◆ Kullanılan yağın teknik standartları

◆ Aracın kullanım koşulları (şehir içi, uzun yol veya ağır ticari kullanım)

◆ Bir de zaman ile kilometreden hangisi önce dolarsa o belirleyici oluyor

Markalar da bu konuda net değil. Mesela Toyota, kendi modellerinde bile bakım periyodunun araca göre 1 yıl/10.000 km veya 1 yıl/15.000 km şeklinde değişebildiğini söylüyor. Renault ise doğrudan aracın kendi bakım belgesine bakılmasını istiyor. Kısacası, her aracın bakım ihtiyacı kendine özel; en doğrusu aracın kullanım kılavuzundaki tabloyu takip etmek.

Periyodik Bakımın İlk Basamağı Motor Yağı ve Yağ Filtresi Değişimi

Periyodik bakıma alınan aracın, önem arz eden tüm parçaları tek tek kontrol edilir ve gerekli tüm ayarlar yapılır. Periyodik bakıma giren aracın ilk basamağı Motor yağı ve yağ filtresi değişimidir. Aracın kullanımı sırasında motorun çalışmasını sağlayan parçaların sürtünmeden dolayı aşınma yapmasını önlemek için motor yağı mutlaka kontrol edilmeli ve sık sık değiştirilmelidir. Aynı zamanda motorun içerisindeki yağın temiz olması da aracın sağlıklı çalışabilmesi ve uzun ömürlü olması için çok önemlidir. Bu sebeple yağ çıkışındaki, motorun yağ filtresi mutlaka periyodik bakıma alınan araçta kontrol edilir ve gerektiğinde değiştirilir.

Motor Yağı Değişiminin Önemi

Motor yağı değişimi, aracın motorunun sağlıklı çalışması ve ömrünün uzaması için olmazsa olmazdır. Yağ, zamanla kirlenir, özelliğini kaybeder ve motor parçalarını yeterince koruyamaz hale gelir. Bu yüzden düzenli aralıklarla hem kontrol edilmeli hem de değiştirilmelidir. Ne zaman değiştireceğinize gelince: Aracın kullanım kılavuzunda belirtilen süreler esas alınmalı, ama ağır koşullarda kullanılıyorsa daha sık değiştirmekte fayda var.

Motor Yağı Değişimi Nasıl Yapılır?

Motor yağı değişimini evde yapmak mümkün, ancak doğru ekipman ve biraz bilgi gerekiyor. Adımlar şöyle:

◆ 1- Aracı güvenli bir şekilde yükseltin (kriko ve sehpa ile).

◆ 2- Motorun altındaki yağ tahliye tapasını sökün ve eski yağı uygun bir kaba boşaltın.

◆ 3- Eski yağ filtresini çıkarın ve yerine yeni filtreyi takın.

◆ 4- Tahliye tapasını tekrar sıkıştırın.

◆ 5- Motorun üst kısmındaki yağ kapağını açıp, kullanım kılavuzunda belirtilen miktarda yeni yağı ekleyin.

◆ 6- Motoru birkaç dakika çalıştırıp yağ çubuğuyla seviyeyi kontrol edin, gerekirse tamamlayın.

Unutmayın: Eski yağı çevreye dökmeyin, en yakın geri dönüşüm veya atık yağ toplama noktasına teslim edin. Ayrıca filtreyi de sıkıca yerine oturttuğunuzdan emin olun, sızdırmazlık çok önemli.

• İlginizi Çekebilir: Trafik İşaret ve Levhaları

Periyodik Bakımda Diğer Filtrelerin Değişimi

Aracın sağlıklı çalışabilmesi için kontrol edilmesi gereken diğer filtreler ise sırası ile Hava filtresi, yakıt filtresi ve Polen Filtresi değişimidir. Hava filtresi değişimi, motorun yanma odasına giden havanın en küçük bir parçanın dahi girmemesi için kullanılan parçadır. Yakıt filtresi ise en kaliteli yakıt bile olsa yakıtın içerisinde bulunan ve araca ve aracın motoruna zarar veren istenmeyen maddeleri arındıran parçadır.

Yakıt filtresi gerektiğinde mutlaka değiştirilmeli aksı halde yakıt içeriğindeki yabancı maddeler hem araca hem de insan sağlığına zarar verir. Polen filtresi, aracın içerisinde kullanılan klimanın sağlıklı çalışması ve araç içerisindeki temiz havayı insan sağlığına uygun şekilde içeriğe vermesi için bakımı yapılan bir diğer filtredir.

Aracın En Önemli Parçalarının Bakımı

Periyodik bakımlarda asla ihmal edilmemesi gereken parçaların başında fren sistemi gelir. Fren merkezi, balatalar, bağlantı hortumları ve fren hidroliği mutlaka düzenli kontrol edilmeli, aşınma varsa zamanında değiştirilmelidir. Bu sistemdeki en ufak bir ihmal, doğrudan kazalara yol açabilir.

Bir diğer kritik parça da lastikler. Bakım sırasında sadece hava basıncı ve balans kontrolü yapılmaz; aynı zamanda lastiklerdeki aşınma durumu, diş derinliği ve olası deformasyonlar da incelenir. Nitrojen dolumu gibi uygulamalar da lastik ömrünü uzatmak için tercih edilebilir.

Bir başka önemli nokta da ateşleme bujileri. Bujiler, aracın doğru ve verimli çalışabilmesi için hayati öneme sahiptir. Zamanla kirlenen veya aşınan bujiler, motor performansını düşürür, yakıt tüketimini artırır ve hatta aracın çalışmamasına neden olabilir. Bu yüzden bakım aralıklarında bujilerin de kontrol edilmesi gerekir.

Araçların Günlük-Haftalık-Aylık Periyodik Bakımları

• Aracın Günlük Bakımında

Lastiğim havasının kontrolü, ikaz lambalarının kontrolü, aydınlanma sistemi ve diğer elektrikli aksamın kontrolü sağlanır.

• Aracın Haftalık Bakımında

Motorun yağı kontrolü, hidrolik yağın kontrolü, silecek ve radyatördeki su seviyeleri kontrol edilir.

• Aracın Aylık Bakımında

Lastiklerin iyi tutuş sağlaması için diş derinliğinin standartlara uygunluğu kontrol edilir. Akü kontrol edilerek, kutusu, kapağı veya yapışma bölgelerinde herhangi bir bozulma ya da çatlama olup olmadığının kontrol edilir. Silecekler ve emniyet kemeri kontrol edilir. Silecekler eskimiş ve yıpranmışsa yenisiyle değiştirilir.

Periyodik Bakımda Diğer Parçalar

Aracın akü bakımı periyodik bakım listesinde mutlaka bulunması gereken parçalardan biridir. Çünkü aracın aküsü aracın çalışması, farlar, gibi önemli bölgeler için gereklidir. Akü bakımı sırasında  bağlantı kabloları, akü voltajı. kutup başları ve akünün elektolit seviyeli kontrol edilir. Aydınlatma ve Far sistemi kontrolleri de periyodik bakım sırasında kesinlikle yapılması gereken bölümlerden biridir.

Çünkü gece yolculuklarında aniden arıza yapan farlar veya aydınlatma kazalara yol açabilir. Bunların yanı sıra egzoz sistemi kontrolleri ve yapılır. Ayrıca amortisör, rotiller ve rot başı gibi parçaların aşınması durumunda aracın doğru çalışmasını engelleyen ve arızalara yol açabilen süspansiyon sistemi kontrolleri de periyodik bakım listesi içerisinde yer alır. Araçlar zamanı geldiğinde mutlaka periyodik bakıma girmeli ve bu listede yer alan parçalar mutlaka kontrol edilmelidir.

Başvuru yapmadan önce yaş şartlarını öğrenmek için SRC Belgesi Yaş Şartları yazımıza göz atabilirsiniz.

YouTube kanalımıza abone olmayı unutmayın: https://www.youtube.com/@srcpsikoteknik1368/